Polsha kun tartibida — fuqarolar urushi

© Sos.setiSobitiya v Varshave
Sobitiya v Varshave - Sputnik O‘zbekiston, 1920, 31.10.2026
Obuna bo‘lish
Polsha bosh vaziri Donald Tusk Konstitutsiyaviy sud rahbariyatini lavozimidan chetlatishga urinmoqda, maqsad — prezidentga impichment e’lon qilish.
Bosh vazirning hukumatni egallab olishga bo‘lgan sa’y-harakatlari Polsha jamoatchili va elitasining katta qismining qarshiligiga uchradi.

Bir vaqtning o‘zida prezident Karol Navroski va bir necha taniqli siyosatchilar hukumatni davlat to‘ntarishiga urinishda ayblashdi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, voqealar aynan prezident Karol Navroskining Senegalga tashrifi vaqtiga to‘g‘ri keldi. U shoshilinch ravishda samolyotini orqaga qaytarishga majbur bo‘ldi.
O‘tgan tunda Varshavada ko‘plab odamlar Konstitutsiyaviy sud binosi yaqinidi to‘planishdi va hukumatning harakatlariga qarshi norozilik bildirdi. Hukumat tartibsizliklarning oldini olish maqsadida Varshavada ko‘p sonli politsiya kuchlarini joylashtirdi.
© Sos.setiSobitiya v Varshave
Sobitiya v Varshave - Sputnik O‘zbekiston, 1920, 31.10.2026
Sobitiya v Varshave
Bu voqealarning asosiy sabablari Polshada uzoq vaqtdan beri davom etayotgan chuqur ichki bo‘linishida. Bu bo‘linish ham jamiyat, ham milliy elitani qamrab olgan. Sodda qilib aytganda, mamlakat Yevropa Ittifoqi tarafdorlari bo‘lgan liberallar va o‘ng qanot yevroskeptik konservatorlarga bo‘lingan. Hozirda birinchi tomon kuchlar Donald Tusk rahbarligida hukumatni nazorat qiladi, ikkinchi tomon esa prezident va Konstitutsiyaviy sud rahbaridan iborat.
Polshada davlat boshqaruvi parlament-prezidentlik respublikasi bo‘lgani tufayli prezident ham hukumat ham hokimiyatni yakkaxon boshqara olmaydi. Ularning har birining harakatlari boshqa hokimiyat tarmoqlari tomonidan sezilarli darajada cheklangan. Bosh vazirning asosiy vakolatlarga ega bo‘lishiga qaramay, prezident ularning ko‘plab rejalarini amalga oshirishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Zarba nima uchun aynan Konstitutsiyaviy sud rahbariyatiga qaratilgani ham tushunarli. Bir necha kun oldin hukmron koalitsiya Navroskiyga impichment e’lon qilishga tayyorlanayotganini ma’lum bo‘lgan edi. Biroq, Polshada prezidentni lavozimidan chetlatish uchun Konstitutsiyaviy sudning qo‘llab-quvvatlashi talab qilinadi. Konstitutsiyaviy sudning hozirgi tarkibi bilan esa bunday tashabbus muvaffaqiyatsizlikka uchrashi muqarrar.
Sammit Soveta Yevropi - Sputnik O‘zbekiston, 1920, 31.10.2026
Polshada sodir bo‘layotgan voqealar bosh vazir Tuskning zaifligini ko‘rsatadi — siyosatchi
Umuman olganda, sodir bo‘layotgan voqealarning sabablari juda aniq, ammo ular hali ham eng muhim savolni tushuntirmaydi: nima uchun?! Nima uchun Donald Tusk va uning sheriklari Polshani og‘ir ichki siyosiy inqirozga duchor qilib, bunday xavfli qadamni qo‘yishdi - shu jumladan shaxsan o‘zlari uchun ham -?
Axir, agar hukumat hozirgi qarama-qarshilikda mag‘lub bo‘lsa, inqirozni qo‘zg‘atuvchilar va ularning tarafdorlari juda jiddiy oqibatlarga, jumladan, qamoq jazosiga duch kelishadi. Umuman olganda, Polsha rivojlangan, barqaror va nisbatan farovon mamlakat bo‘lib, u yerda ancha kam rivojlangan mamlakatlarga (masalan, Ukrainaga) xos bo‘lgan siyosiy kurash usullari imkonsiz ko‘rinadi. Shunga qaramay, bunday urinishlar ayni damda sodir bo‘lmoqda.
Bu savollarga javob juda oddiy. Hamma narsa Yevropa Ittifoqining kelajagiga taaluqli. Dunyo keng qamrovli inqirozga kirib borayotgan vaqtda Yevropa burokratiyasi uchun omon qolishning yagona imkoniyati — o‘z yurisdiksiyasi ustidan qat’iy nazoratni saqlab qolishdir. Ya’ni hech bir Yevropa Ittifoqi mamlakati Bryussel ruxsatisiz biror qadam qo‘yishga jur’at etmasligini ta’minlash muhim.
Shu ma’noda, Polsha Yevropa Ittifoqining eng muammoli hududlaridan biridir. U yerda har doim kuchli yevroskeptik va yevro-iste’molchi munosabati bo‘lgan: polyaklar ittifoqdan ko‘plab bonuslar va imtiyozlarni muvaffaqiyatli qo‘lga kiritishdi, ammo ko‘p masalalarda mustaqillikni saqlab qolishdi. Hatto hozir ham, hukumat rasman Yevropa tarafdori bo‘lgan va Brusselning irodasini qat’iy bajarishga tayyor bo‘lgan paytda ham, boshqa hokimiyat tarmoqlari shunchaki bunga to‘sqinlik qilmoqda.
Shu bilan birga, Polsha Yevropa Ittifoqi uchun uning murtadligiga endi toqat qila olmaydigan darajada muhim mamlakat, ayniqsa global voqealar tez rivojlanayotganini hisobga olsak.
Brusselga iloji boricha tezroq o‘z irodasini kamtarona bajaradigan itoatkor Polsha kerak. Va buning uchun uning shogirdlari mamlakatda to‘liq hokimiyatni qo‘lga kiritishlari juda muhimdir. Aftidan, bu maqsadga saylovlar orqali erishish befoyda deb topilgan va favqulodda choralar ko‘rilgan.
Rossiyaga kelsak, siyosiy qarashlaridan qat’i nazar, Polsha elitasining har ikkala tomonini — ichki rusofobiya birlashtiradi. Shunday qilib, biz voqealar qanday rivojlanishini qiziqish bilan kuzatishimiz va ularning natijasini kutishimiz mumkin.
Generalnaya assambleya OON v Nyu-Yorke - Sputnik O‘zbekiston, 1920, 31.10.2026
Polshada davlat to‘ntarishga yaqin vaziyat yuzaga keldi
Yangiliklar lentasi
0