https://oz.sputniknews.uz/20261020/armenia-eaeu-hisobot-61351559.html
Armaniston YeOIIdagi ishtirokini to‘xtatsa, kim qancha yo‘qotadi — to‘rt davlat hisoboti
Armaniston YeOIIdagi ishtirokini to‘xtatsa, kim qancha yo‘qotadi — to‘rt davlat hisoboti
Sputnik O‘zbekiston
Hisobotga ko‘ra, Armanistonning YeOIIdagi ishtiroki to‘xtatilsa, mamlakat YaIMi 15,6 foizga, ittifoq bilan savdosi 55,6 foizga qisqarishi mumkin. 20.10.2026, Sputnik O‘zbekiston
2026-10-20T17:14+0500
2026-10-20T17:14+0500
2026-10-20T17:29+0500
o‘zbekiston va yeoii
yeoii
armaniston
nikol pashinyan
eksport
import
bojxona boji
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/0a/14/61352371_0:99:3291:1950_1920x0_80_0_0_62c56f4a28bce99f54e3f5fbdb6c1a1e.jpg
TOShKENT, 20 okt — Sputnik. Rossiya, Belarus, Qozog‘iston va Qirg‘iziston bosh vazirlari Armanistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqidagi (YeOII) ishtiroki to‘xtatilishining ehtimoliy oqibatlari haqidagi hisobotni Oliy Yevroosiyo iqtisodiy kengashiga taqdim etdi.Hujjatga ko‘ra, bunday qaror Armaniston iqtisodiyotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Mamlakatning ittifoq davlatlari bilan tovar ayirboshlash hajmi 55,6 foizga, yalpi ichki mahsuloti esa 15,6 foizga qisqarishi prognoz qilinmoqda.Ayni paytda YeOIIning qolgan to‘rt a’zosida tovarlar va xizmatlar umumiy eksporti hamda importining ehtimoliy qisqarishi 1 foizdan oshmasligi hisoblangan.Armaniston YeOIIda nimalarga erishdi?Hisobotga ko‘ra, 2015–2025 yillarda Armanistonning nominal YaIMi 10,6 milliard dollardan 29,2 milliard dollarga yetgan — 2,8 baravar o‘sgan. Real iqtisodiy o‘sish 71,5 foizni tashkil etgan.Shu davrda YeOII davlatlari bilan tovar ayirboshlash 1,26 milliard dollardan 7,99 milliard dollargacha, ya’ni 6,3 baravar oshgan.Ittifoq Armaniston uchun muhim eksport bozoriga aylangan. 2025-yilda mamlakat tashqi savdosining 37,8 foizi YeOII hissasiga to‘g‘ri kelgan.Ishtirok to‘xtatilsa, nimalar o‘zgaradi?Tahliliy hisobotda Armaniston uchun bir qator ehtimoliy oqibatlar keltirilgan.Jumladan:Bunday o‘zgarishlar bojxona rasmiylashtiruvi, texnik talablar, sertifikatlash va savdo xarajatlarining ortishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.Rossiya gazi qimmatlashishi mumkinEng sezilarli xatarlardan biri — gaz narxi.Hisobotda Rossiyadan Armanistonga yetkazib berilayotgan gazning bazaviy narxi ming kub metr uchun 177,5 dollar ekani ko‘rsatilgan.Ishtirok to‘xtatilgan ssenariyda hisob-kitoblar 300 dollarlik shartli narx asosida bajarilgan. Bu hozirgi bazaviy narxdan qariyb 69 foiz yuqori.Bunday o‘zgarish sanoat korxonalari va aholining xarajatlarini oshirishi mumkin. Biroq 300 dollar shartnomada belgilangan yangi narx emas, balki tahlilda qo‘llangan ssenariydir.Pul o‘tkazmalari ikki baravardan ko‘proq qisqarishi mumkin2025 yilda YeOII mamlakatlaridan Armanistonga qariyb 3,95 milliard dollarlik pul o‘tkazmalari kelib tushgan. Ularning 98 foizdan ortig‘i Rossiya hissasiga to‘g‘ri kelgan.Hisobotda Armaniston fuqarolari uchun YeOII doirasidagi mehnat faoliyati imtiyozlari bekor qilinsa, pul o‘tkazmalari hajmi 1,85 milliard dollargacha kamayishi mumkinligi baholangan.Bu holatda migrantlardan ishlash uchun ruxsatnoma talab etilishi, ayrim ijtimoiy kafolatlar va mehnat bozoriga kirish shartlari o‘zgarishi mumkin.YeOIIning boshqa mamlakatlari qancha yo‘qotadi?Hisobotdagi muhim xulosalardan biri — Armaniston ishtiroki to‘xtatilishining qolgan a’zo davlatlar iqtisodiyotiga ta’siri nisbatan cheklangan bo‘lishi mumkin.Eng katta yo‘qotishlar mutlaq qiymatda Rossiya hissasiga to‘g‘ri keladi. Uning tovarlar va xizmatlar eksporti 2,55 milliard dollarga, importi esa 2,45 milliard dollarga qisqarishi mumkin.Biroq hisobot mualliflarining fikricha, bu ittifoqning boshqa ishtirokchilari uchun jiddiy makroiqtisodiy zarba bo‘lmaydi. Ayrim tovarlar yetkazib berilishini YeOIIning ichki bozori hisobidan qoplash imkoniyati mavjud.Yevropa Ittifoqi Armanistonga nima taklif qilmoqda?Armaniston YeOII bilan iqtisodiy aloqalarni saqlagan holda Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlikni chuqurlashtirishga intilmoqda.2026 yil sentabrda Yevropa Ittifoqi Armaniston mahsulotlariga vaqtinchalik savdo imtiyozlarini ma’qulladi. Ular YeIga yo‘naltirilgan Armaniston eksportining taxminan 80 foizini bojlardan ozod qilishni nazarda tutadi.Imtiyozlar ikki yil davomida amal qilishi belgilangan. Bu Armaniston uchun eksport bozorlarini diversifikatsiya qilish imkoniyatini kengaytiradi. Biroq ushbu chora mamlakatning YeIga a’zo bo‘lganini anglatmaydi.YeOII Armanistonning qolishidan manfaatdormi?Hujjatda Armanistonning YeIga qo‘shilish yo‘lidagi harakatlari umumiy bojxona qoidalari va yagona bozor faoliyatiga zid kelishi mumkinligi qayd etilgan.Shu sabab qolgan to‘rt davlat Armanistonga nisbatan YeOII shartnomasi amal qilishini vaqtincha to‘xtatish masalasini ko‘rib chiqishi mumkinligi bildirilgan.Yerevan esa bu masalada boshqacha yondashuvni ilgari surmoqda. Pashinyanning fikricha, hozircha YeI bilan yaqinlashuv Armanistonning YeOII oldidagi majburiyatlarini buzmayapti. U muqobil iqtisodiy yo‘nalishlarning mavjudligi ittifoq raqobatbardoshligini ham oshirishi mumkinligini ta’kidlagan.Shunday qilib, Armaniston hozircha ikki yo‘nalish o‘rtasida yakuniy tanlov qilmagan. Uning YeOIIdagi ishtiroki to‘xtatilishi haqida ham qaror qabul qilinmagan.
https://oz.sputniknews.uz/20260828/eoii-armaniston-60031239.html
armaniston
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Yangiliklar
uz_UZ
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
yeoii, armaniston, nikol pashinyan, eksport, import, bojxona boji
yeoii, armaniston, nikol pashinyan, eksport, import, bojxona boji
Armaniston YeOIIdagi ishtirokini to‘xtatsa, kim qancha yo‘qotadi — to‘rt davlat hisoboti
17:14 20.10.2026 (yangilandi: 17:29 20.10.2026) Hisobotga ko‘ra, Armanistonning YeOIIdagi ishtiroki to‘xtatilsa, mamlakat YaIMi 15,6 foizga, ittifoq bilan savdosi 55,6 foizga qisqarishi mumkin.
TOShKENT, 20 okt — Sputnik. Rossiya, Belarus, Qozog‘iston va Qirg‘iziston bosh vazirlari Armanistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqidagi (YeOII) ishtiroki to‘xtatilishining ehtimoliy oqibatlari haqidagi hisobotni Oliy Yevroosiyo iqtisodiy kengashiga
taqdim etdi.
Hujjatga ko‘ra, bunday qaror Armaniston iqtisodiyotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Mamlakatning ittifoq davlatlari bilan tovar ayirboshlash hajmi 55,6 foizga, yalpi ichki mahsuloti esa 15,6 foizga qisqarishi prognoz qilinmoqda.
Ayni paytda YeOIIning qolgan to‘rt a’zosida tovarlar va xizmatlar umumiy eksporti hamda importining ehtimoliy qisqarishi 1 foizdan oshmasligi hisoblangan.
Shunga qaramay, hisobotda Rossiya, Belarus, Qozog‘iston va Qirg‘iziston Armanistonning YeOIIdan chiqishidan manfaatdor emasligi alohida ta’kidlangan.
Armaniston YeOIIda nimalarga erishdi?
Hisobotga ko‘ra, 2015–2025 yillarda Armanistonning nominal YaIMi 10,6 milliard dollardan 29,2 milliard dollarga yetgan — 2,8 baravar o‘sgan. Real iqtisodiy o‘sish 71,5 foizni tashkil etgan.
Shu davrda YeOII davlatlari bilan tovar ayirboshlash 1,26 milliard dollardan 7,99 milliard dollargacha, ya’ni 6,3 baravar oshgan.
Ittifoq Armaniston uchun muhim eksport bozoriga aylangan. 2025-yilda mamlakat tashqi savdosining 37,8 foizi YeOII hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Ishtirok to‘xtatilsa, nimalar o‘zgaradi?
Tahliliy hisobotda Armaniston uchun bir qator ehtimoliy oqibatlar keltirilgan.
YeOIIga tovar eksporti 65,8 foizga — 3,17 milliard dollardan 1,08 milliard dollargacha qisqarishi;
YeOIIdan import 48,8 foizga kamayishi;
O‘zaro xizmatlar savdosi 37,7 foizga pasayishi;
Mamlakatda iste’mol hajmi 14,6 foizga qisqarishi;
Inflyatsiya bazaviy ssenariyga nisbatan 14,9 foiz bandiga oshishi mumkin.
Bunday o‘zgarishlar bojxona rasmiylashtiruvi, texnik talablar, sertifikatlash va savdo xarajatlarining ortishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Rossiya gazi qimmatlashishi mumkin
Eng sezilarli xatarlardan biri — gaz narxi.
Hisobotda Rossiyadan Armanistonga yetkazib berilayotgan gazning bazaviy narxi ming kub metr uchun 177,5 dollar ekani ko‘rsatilgan.
Ishtirok to‘xtatilgan ssenariyda hisob-kitoblar 300 dollarlik shartli narx asosida bajarilgan. Bu hozirgi bazaviy narxdan qariyb 69 foiz yuqori.
Bunday o‘zgarish sanoat korxonalari va aholining xarajatlarini oshirishi mumkin. Biroq 300 dollar shartnomada belgilangan yangi narx emas, balki tahlilda qo‘llangan ssenariydir.
Pul o‘tkazmalari ikki baravardan ko‘proq qisqarishi mumkin
2025 yilda YeOII mamlakatlaridan Armanistonga qariyb 3,95 milliard dollarlik pul o‘tkazmalari kelib tushgan. Ularning 98 foizdan ortig‘i Rossiya hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Hisobotda Armaniston fuqarolari uchun YeOII doirasidagi mehnat faoliyati imtiyozlari bekor qilinsa, pul o‘tkazmalari hajmi 1,85 milliard dollargacha kamayishi mumkinligi baholangan.
Bu holatda migrantlardan ishlash uchun ruxsatnoma talab etilishi, ayrim ijtimoiy kafolatlar va mehnat bozoriga kirish shartlari o‘zgarishi mumkin.
YeOIIning boshqa mamlakatlari qancha yo‘qotadi?
Hisobotdagi muhim xulosalardan biri — Armaniston ishtiroki to‘xtatilishining qolgan a’zo davlatlar iqtisodiyotiga ta’siri nisbatan cheklangan bo‘lishi mumkin.
Eng katta yo‘qotishlar mutlaq qiymatda Rossiya hissasiga to‘g‘ri keladi. Uning tovarlar va xizmatlar eksporti 2,55 milliard dollarga, importi esa 2,45 milliard dollarga qisqarishi mumkin.
Biroq hisobot mualliflarining fikricha, bu ittifoqning boshqa ishtirokchilari uchun jiddiy makroiqtisodiy zarba bo‘lmaydi. Ayrim tovarlar yetkazib berilishini YeOIIning ichki bozori hisobidan qoplash imkoniyati mavjud.
Yevropa Ittifoqi Armanistonga nima taklif qilmoqda?
Armaniston YeOII bilan iqtisodiy aloqalarni saqlagan holda Yevropa Ittifoqi bilan hamkorlikni chuqurlashtirishga intilmoqda.
2026 yil sentabrda Yevropa Ittifoqi Armaniston mahsulotlariga vaqtinchalik savdo imtiyozlarini ma’qulladi. Ular YeIga yo‘naltirilgan Armaniston eksportining taxminan 80 foizini bojlardan ozod qilishni nazarda tutadi.
Imtiyozlar ikki yil davomida amal qilishi belgilangan. Bu Armaniston uchun eksport bozorlarini diversifikatsiya qilish imkoniyatini kengaytiradi. Biroq ushbu chora mamlakatning YeIga a’zo bo‘lganini anglatmaydi.
Armaniston bosh vaziri Nikol Pashinyan YeI va YeOIIga bir vaqtning o‘zida a’zo bo‘lish mumkin emasligini tan olgan. Shu bilan birga, tanlov zarurati tug‘ilmaguncha YeOIIda ishtirokni davom ettirish niyatini bildirgan.
YeOII Armanistonning qolishidan manfaatdormi?
Hujjatda Armanistonning YeIga qo‘shilish yo‘lidagi harakatlari umumiy bojxona qoidalari va yagona bozor faoliyatiga zid kelishi mumkinligi qayd etilgan.
Shu sabab qolgan to‘rt davlat Armanistonga nisbatan YeOII shartnomasi amal qilishini vaqtincha to‘xtatish masalasini ko‘rib chiqishi mumkinligi bildirilgan.
Yerevan esa bu masalada boshqacha yondashuvni ilgari surmoqda. Pashinyanning fikricha, hozircha YeI bilan yaqinlashuv Armanistonning YeOII oldidagi majburiyatlarini buzmayapti. U muqobil iqtisodiy yo‘nalishlarning mavjudligi ittifoq raqobatbardoshligini ham oshirishi mumkinligini ta’kidlagan.
Shunday qilib, Armaniston hozircha ikki yo‘nalish o‘rtasida yakuniy tanlov qilmagan. Uning YeOIIdagi ishtiroki to‘xtatilishi haqida ham qaror qabul qilinmagan.
