https://oz.sputniknews.uz/20261014/rossiya-61179591.html
Matematika – Rossiya tomonda: nima sababdan Kiyev va Yevropa yutqazishga mahkum
Matematika – Rossiya tomonda: nima sababdan Kiyev va Yevropa yutqazishga mahkum
Sputnik O‘zbekiston
Anchadan beri G‘arbda Rossiya harbiy-sanoat majmuasi sarflangan rublga ulardan ko‘ra ko‘proq qurol ishlab chiqarishi mumkinligi haqidagi fikr qizg‘in muhokama... 14.10.2026, Sputnik O‘zbekiston
2026-10-14T16:00+0500
2026-10-14T16:00+0500
2026-10-14T16:00+0500
rossiya
ukraina
yevropa
kolumnistlar
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/0a/0e/61176014_0:0:768:432_1920x0_80_0_0_a6f1d37bf238eb0fe94b2facfe6b9c90.png
TOShKENT, 14 okt – Sputnik. Ko‘plab mahalliy (G‘arbdagi ham) ommaviy axborot vositalari Rossiya Xavfsizlik kengashi raisi o‘rinbosari Dmitriy Medvedevning Rossiya harbiy poligonlaridan biriga tashrifi chog‘ida qilgan bayonotlariga e’tibor qaratdi, deya yozadi RIA Novosti kolumnisti Kirill Strelnikov.Xususan, Medvedev “Rossiya il-fani va sanoati dunyoda o‘xshashi bo‘lmagan qurol namunalarini yaratishga qodir”ligini aytdi.G‘arbliklar jo‘r ovozda g‘o‘ng‘illay boshladi: “Rossiya yana urush bilan do‘q qilmoqda”, qo‘zg‘amoqda va hokazo. Biznikilar, o‘z navbatida, boshlarini mag‘rur ko‘tarishdi, chunki biz “butun sayyoradan oldinda” bo‘lishda davom etmoqdamiz, ayniqsa, bu sohada bu haqiqatan ham shunday.Ammo Medvedev “Rossiyaning yangi qurollarining aniqligi va masofasi doimiy ravishda oshib bormoqda” va “bunday zamonaviy samarali qurollarni seriyali ishlab chiqarishni, qo‘shinlarga yetkazib berishni” tezlashtirish kerakligini aytganida, aslida nima haqida gapirayotganini ozchilik tushundi.Dmitriy Medvedev urush iqtisodiyoti mavzusini ko‘tardi, unda biz nafaqat Ukrainani, balki butun kollektiv G‘arbni (eng avvalo, Yevropani) to‘liq yutmoqdamiz.Anchadan beri G‘arbda Rossiya harbiy-sanoat majmuasi sarflangan rublga ulardan ko‘ra ko‘proq qurol ishlab chiqarishi mumkinligi haqidagi fikr qizg‘in muhokama qilinmoqda va bu rublda zamonaviy va yuqori aniqlikdagi qurollarning ulushi kun sayin ortib bormoqda. Va bu, albatta, G‘arbga unchalik yoqmaydi.Peshonasi Mersnikidan uncha katta bo‘lmagan g‘arblik ekspertlar nega bundayligini hech tushuna olmayapti: hamma ilg‘or texnologiyalar G‘arb qo‘lida, biz esa shoh zambaraklarini pilik bilan o‘qlayapmiz, o‘sha Yevropa Ittifoqining umumiy iqtisodiyoti Rossiyanikidan o‘n yoki yuz baravar katta, Kiyevning holdan toytirish uchun urush boshlashga urinishidan so‘ng esa butun Ukraina tutamoqda. Kalkulyatorda biror xatolik bormi?Ma’lum bo‘lishicha, bizda ishlab chiqarish tannarxi ham pastroq, kengaytirish imkoniyatlari ham ko‘proq, moslashish va joriy etish tezligi ham yuqoriroq.Yaqinda “Geranlar” korpuslari va boshqa mahsulotlarimiz uchun uglerod tolasini o‘zimizda keng ko‘lamli ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgani haqidagi xabardan keyin raqiblarimiz tom ma’noda parcha-parcha bo‘lib ketgani esga tushadi.Medvedev esa biz nafaqat ommaviylikdagina ortiqcha bo‘lmagan nollarni ushlashimiz mumkin emasligini aytadi. Masalan, snarad va raketalarning aniqligini oshirishni olaylik. Harbiy fan mag‘lubiyat ehtimoli yuz foizdan pastroq ekanligidan kelib chiqadi va ehimol abadulabad abadiy qarsillatib urish uchun qandaydir ortiqcha resursni (bu juda aniq pul turadi) garovga qo‘yish kerak. Shunday qilib, mag‘lubiyat ehtimolini 60 foizdan 80 foizga oshirish kutilgan natijaga 1,67 dan 1,25 gacha o‘q-dori sarfini, ya’ni 25 foizga kamaytiradi.Boshqacha aytganda, faqat bitta (!) parametrni yaxshilash barcha zarba berish vositalarimizning to‘rtdan bir qismini (!) ozod qiladi.O‘z navbatida, zarba berish masofasini oshirish ham milliy budjetga foyda keltiradi, ammo boshqacha: o‘q-dorilar sarfi kamaymaydi, ammo zarbalar xavfsizroq masofadan berilishi mumkin, ya’ni dushman tomonidan zararlangan uchirish tizimlarimizning ehtimoliy “sarfi” sezilarli darajada kamayadi.Qizig‘i shundaki, oxir-oqibat raqiblar bizning yondashuvimiz ularning harbiy iqtisodiyotiga xuddi Tuzik isitgichni yirtgandek ta’sir qilishini ochiqchasiga tan olishdi.Kechagina NATO mamlakatlarining harbiy-texnik strategiyasi Rossiyaning taraqqiyotini hisobga olgan holda shoshilinch ravishda qayta yozilayotgani haqida ma’lumotlar paydo bo‘ldi.Qayta qurollantirish va xarid qilish rejalari shuni ko‘rsatadiki, “donabay qimmatbaho va yuqori texnologiyali yo‘q qilish vositalari o‘rniga, blokda barcha butlovchi qismlarni soddalashtirishga e’tibor qaratilmoqda; bu, shuningdek, fuqarolik texnologiyalari va ikki maqsadli mahsulotlardan foydalanishni ham o‘z ichiga oladi”.Ma’lum bo‘lishicha (kim o‘ylabdi deysiz!), bu nafaqat yakuniy mahsulotni arzonlashtiradi va uni ishlab chiqarish vaqtini qisqartiradi, balki eng muhimi, ishlab chiqarish hajmini tezda kengaytirish imkonini beradi.NATO bosh qo‘mondoni Grinkevich dushanba kuni NATOning Rossiya ustidan "G‘alaba rejasi" deb nomlangan hujjatni taqdim etar ekan, aslida shu haqda gapirdi.Hamma yana uning Alyans oppoq va momiq, qat’iy mudofaaviy, nol kaloriyali ekanligi, agar baxtsiz NATOga hujum qilinsa, Rossiya blok chegarasida uch qadamda - Block, Blunt and Break - qat’iy to‘xtatilishi haqidagi bayonotlariga yopishdi.Shundan so‘ng, harakatsiz va qon yo‘qotishdan holdan toygan rus ayig‘ini strategik jihatdan mag‘lub etish kerak bo‘lmaydi.Jimjimador, lekin asosiysi bu emas.Grinkevich eshitishni istaganlarga NATOning Ukrainadagi mojaro saboqlariga asoslangan yangi doktrinaga vals sur’atida o‘tishni rejalashtirayotganini to‘g‘ridan-to‘g‘ri ma’lum qildi, xususan, "holdan toydirishga uzoq muddatli urush"ni qo‘llab-quvvatlash uchun mo‘ljallangan arzon, ammo samarali avtonom tizimlar, uchuvchisiz uchish apparatlari va radioelektron kurash vositalarining katta miqdorini yaratish tizimiga.Aytish mumkinki, Medvedev dildagi gaplarni aytdi.Ular buni uddalay olishadimi?Nimadir bo‘ladi, nimadir bo‘lmaydi.Birinchidan, bizning moslashish sur’atimiz faqat ortib bormoqda — tafovutni qisqartirish tobora qiyinlashib boraveradi.Ikkinchidan, narigi tomonda o‘nlab yillar davomida to‘plangan pullar miqdori ko‘z o‘ngimizda kamayib bormoqda, soliqlar muqarrar ravishda ko‘payib, ijtimoiy xarajatlar kamaysa, erkin hayotga o‘rgangan "ular bolalar-ku" Yevropa-Marokash yevropaliklarga shunday bir itoatsizlik kunini uyushtiradiki, shundan so‘ng sehrli bog‘ni qayta qurish uchun bir necha yuz yilga yopishga to‘g‘ri keladi.Uchinchidan, 12-oktabr kuni Varshava xavfsizlik forumida AQShning NATOdagi elchisi Uitaker Yevropaga Vashington endi barcha harbiy kuchlarini o‘z ehtiyojlariga yo‘naltirishini aytdi. Yevropa esa, ta’rifga ko‘ra, navbatning oxirida bo‘ladi, ya’ni hatto pulning mavjudligi ham endi yevropaliklarga Amerika qurollarini yetkazib berishni kafolatlamaydi (o‘ziniki esa juda kam).Hisobdan adashishdi. Lekin qayerda?
https://oz.sputniknews.uz/20260928/evropaliklar-moscow-hujum-qorqitish-60794446.html
ukraina
yevropa
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Yangiliklar
uz_UZ
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
rossiya, ukraina, yevropa, kolumnistlar
rossiya, ukraina, yevropa, kolumnistlar
Matematika – Rossiya tomonda: nima sababdan Kiyev va Yevropa yutqazishga mahkum
Anchadan beri G‘arbda Rossiya harbiy-sanoat majmuasi sarflangan rublga ulardan ko‘ra ko‘proq qurol ishlab chiqarishi mumkinligi haqidagi fikr qizg‘in muhokama qilinmoqda.
TOShKENT, 14 okt – Sputnik. Ko‘plab mahalliy (G‘arbdagi ham) ommaviy axborot vositalari Rossiya Xavfsizlik kengashi raisi o‘rinbosari Dmitriy Medvedevning Rossiya harbiy poligonlaridan biriga tashrifi chog‘ida qilgan bayonotlariga e’tibor qaratdi, deya
yozadi RIA Novosti kolumnisti Kirill Strelnikov.
Xususan, Medvedev “Rossiya il-fani va sanoati dunyoda o‘xshashi bo‘lmagan qurol namunalarini yaratishga qodir”ligini aytdi.
G‘arbliklar jo‘r ovozda g‘o‘ng‘illay boshladi: “Rossiya yana urush bilan do‘q qilmoqda”, qo‘zg‘amoqda va hokazo. Biznikilar, o‘z navbatida, boshlarini mag‘rur ko‘tarishdi, chunki biz “butun sayyoradan oldinda” bo‘lishda davom etmoqdamiz, ayniqsa, bu sohada bu haqiqatan ham shunday.
Ammo Medvedev “Rossiyaning yangi qurollarining aniqligi va masofasi doimiy ravishda oshib bormoqda” va “bunday zamonaviy samarali qurollarni seriyali ishlab chiqarishni, qo‘shinlarga yetkazib berishni” tezlashtirish kerakligini aytganida, aslida nima haqida gapirayotganini ozchilik tushundi.
Dmitriy Medvedev urush iqtisodiyoti mavzusini ko‘tardi, unda biz nafaqat Ukrainani, balki butun kollektiv G‘arbni (eng avvalo, Yevropani) to‘liq yutmoqdamiz.
Anchadan beri G‘arbda Rossiya harbiy-sanoat majmuasi sarflangan rublga ulardan ko‘ra ko‘proq qurol ishlab chiqarishi mumkinligi haqidagi fikr qizg‘in muhokama qilinmoqda va bu rublda zamonaviy va yuqori aniqlikdagi qurollarning ulushi kun sayin ortib bormoqda. Va bu, albatta, G‘arbga unchalik yoqmaydi.
Peshonasi Mersnikidan uncha katta bo‘lmagan g‘arblik ekspertlar nega bundayligini hech tushuna olmayapti: hamma ilg‘or texnologiyalar G‘arb qo‘lida, biz esa shoh zambaraklarini pilik bilan o‘qlayapmiz, o‘sha Yevropa Ittifoqining umumiy iqtisodiyoti Rossiyanikidan o‘n yoki yuz baravar katta, Kiyevning holdan toytirish uchun urush boshlashga urinishidan so‘ng esa butun Ukraina tutamoqda. Kalkulyatorda biror xatolik bormi?
Ma’lum bo‘lishicha, bizda ishlab chiqarish tannarxi ham pastroq, kengaytirish imkoniyatlari ham ko‘proq, moslashish va joriy etish tezligi ham yuqoriroq.
Yaqinda “Geranlar” korpuslari va boshqa mahsulotlarimiz uchun uglerod tolasini o‘zimizda keng ko‘lamli ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgani haqidagi xabardan keyin raqiblarimiz tom ma’noda parcha-parcha bo‘lib ketgani esga tushadi.
Medvedev esa biz nafaqat ommaviylikdagina ortiqcha bo‘lmagan nollarni ushlashimiz mumkin emasligini aytadi. Masalan, snarad va raketalarning aniqligini oshirishni olaylik. Harbiy fan mag‘lubiyat ehtimoli yuz foizdan pastroq ekanligidan kelib chiqadi va ehimol abadulabad abadiy qarsillatib urish uchun qandaydir ortiqcha resursni (bu juda aniq pul turadi) garovga qo‘yish kerak. Shunday qilib, mag‘lubiyat ehtimolini 60 foizdan 80 foizga oshirish kutilgan natijaga 1,67 dan 1,25 gacha o‘q-dori sarfini, ya’ni 25 foizga kamaytiradi.
Boshqacha aytganda, faqat bitta (!) parametrni yaxshilash barcha zarba berish vositalarimizning to‘rtdan bir qismini (!) ozod qiladi.
O‘z navbatida, zarba berish masofasini oshirish ham milliy budjetga foyda keltiradi, ammo boshqacha: o‘q-dorilar sarfi kamaymaydi, ammo zarbalar xavfsizroq masofadan berilishi mumkin, ya’ni dushman tomonidan zararlangan uchirish tizimlarimizning ehtimoliy “sarfi” sezilarli darajada kamayadi.
Qizig‘i shundaki, oxir-oqibat raqiblar bizning yondashuvimiz ularning harbiy iqtisodiyotiga xuddi Tuzik isitgichni yirtgandek ta’sir qilishini ochiqchasiga tan olishdi.
Kechagina NATO mamlakatlarining harbiy-texnik strategiyasi Rossiyaning taraqqiyotini hisobga olgan holda shoshilinch ravishda qayta yozilayotgani haqida ma’lumotlar paydo bo‘ldi.
Qayta qurollantirish va xarid qilish rejalari shuni ko‘rsatadiki, “donabay qimmatbaho va yuqori texnologiyali yo‘q qilish vositalari o‘rniga, blokda barcha butlovchi qismlarni soddalashtirishga e’tibor qaratilmoqda; bu, shuningdek, fuqarolik texnologiyalari va ikki maqsadli mahsulotlardan foydalanishni ham o‘z ichiga oladi”.
Ma’lum bo‘lishicha (kim o‘ylabdi deysiz!), bu nafaqat yakuniy mahsulotni arzonlashtiradi va uni ishlab chiqarish vaqtini qisqartiradi, balki eng muhimi, ishlab chiqarish hajmini tezda kengaytirish imkonini beradi.
NATO bosh qo‘mondoni Grinkevich dushanba kuni NATOning Rossiya ustidan "G‘alaba rejasi" deb nomlangan hujjatni taqdim etar ekan, aslida shu haqda gapirdi.
Hamma yana uning Alyans oppoq va momiq, qat’iy mudofaaviy, nol kaloriyali ekanligi, agar baxtsiz NATOga hujum qilinsa, Rossiya blok chegarasida uch qadamda - Block, Blunt and Break - qat’iy to‘xtatilishi haqidagi bayonotlariga yopishdi.
Shundan so‘ng, harakatsiz va qon yo‘qotishdan holdan toygan rus ayig‘ini strategik jihatdan mag‘lub etish kerak bo‘lmaydi.
Jimjimador, lekin asosiysi bu emas.
Grinkevich eshitishni istaganlarga NATOning Ukrainadagi mojaro saboqlariga asoslangan yangi doktrinaga vals sur’atida o‘tishni rejalashtirayotganini to‘g‘ridan-to‘g‘ri ma’lum qildi, xususan, "holdan toydirishga uzoq muddatli urush"ni qo‘llab-quvvatlash uchun mo‘ljallangan arzon, ammo samarali avtonom tizimlar, uchuvchisiz uchish apparatlari va radioelektron kurash vositalarining katta miqdorini yaratish tizimiga.
Aytish mumkinki, Medvedev dildagi gaplarni aytdi.
Ular buni uddalay olishadimi?
Nimadir bo‘ladi, nimadir bo‘lmaydi.
Birinchidan, bizning moslashish sur’atimiz faqat ortib bormoqda — tafovutni qisqartirish tobora qiyinlashib boraveradi.
Ikkinchidan, narigi tomonda o‘nlab yillar davomida to‘plangan pullar miqdori ko‘z o‘ngimizda kamayib bormoqda, soliqlar muqarrar ravishda ko‘payib, ijtimoiy xarajatlar kamaysa, erkin hayotga o‘rgangan "ular bolalar-ku" Yevropa-Marokash yevropaliklarga shunday bir itoatsizlik kunini uyushtiradiki, shundan so‘ng sehrli bog‘ni qayta qurish uchun bir necha yuz yilga yopishga to‘g‘ri keladi.
Uchinchidan, 12-oktabr kuni Varshava xavfsizlik forumida AQShning NATOdagi elchisi Uitaker Yevropaga Vashington endi barcha harbiy kuchlarini o‘z ehtiyojlariga yo‘naltirishini aytdi. Yevropa esa, ta’rifga ko‘ra, navbatning oxirida bo‘ladi, ya’ni hatto pulning mavjudligi ham endi yevropaliklarga Amerika qurollarini yetkazib berishni kafolatlamaydi (o‘ziniki esa juda kam).
Hisobdan adashishdi. Lekin qayerda?
