Shavkat Mirziyoyev MO va Ozarbayjon hamkorligining eng muhim yo‘nalishlarini sanab o‘tdi

Keyingi bosqich. Markaziy Osiyo va qo‘shni mintaqalar o‘rtasidagi hamkorlikning keyingi bosqichini belgilashimiz kerak. Biz tarixiy, iqtisodiy va transport aloqalarini qamrab oluvchi hamkorlik uchun yagona makonni samarali ravishda yaratishimiz mumkin. Bugun ushbu makonni mustahkamlash va uni aniq mazmun bilan to‘ldirish imkoniyati paydo bo‘lmoqda. Biz mamlakatlarimiz birgalikda savdo, transport, energetika, sanoat va yangi texnologiyalarni rivojlantirishi mumkin bo‘lgan keng makon haqida gapirapmiz. Biz ushbu masalalarni kelasi yili Toshkentda o‘tkazadigan "Tinchlik va barqaror aloqalar uchun mintaqalararo muloqot: Markaziy Osiyo yondashuvi" xalqaro konferensiyasida batafsil muhokama qilishni taklif qilamiz.

Huquqiy asos. Mintaqaviy muloqotimiz asosini mustahkamlashimiz kerak. Biz Markaziy Osiyo va Ozarbayjon davlat rahbarlarining maslahat uchrashuvlarini tartibga soluvchi huquqiy asosni takomillashtirish ustida ishlashni davom ettirishni taklif qilamiz.

Iqtisodiy hamkorlik. Bu, birinchi navbatda, qo‘shma sanoat va texnologik zanjirlar, umumiy raqamli xizmatlar va yirik loyihalarni tezroq ishga tushirish imkonini beradigan investitsiya mexanizmlariga tegishli. "Olti iqtisodiyot – bitta mahsulot" formulasi biz nimaga intilishimiz kerakligining mohiyatini juda yaxshi aks ettiradi. Bir nechta mamlakatlar korxonalari yagona ishlab chiqarish zanjirida ishtirok etganda, mahsulotlar birgalikda yaratilganda, iqtisodiyotlarimiz o‘rtasida butunlay boshqacha aloqalar paydo bo‘ladi. Bu aloqalar odatiy tovarlar almashinuvidan ancha kuchliroq. Ushbu ishni rivojlantirish uchun biz 2027-yilda qadimiy Xiva shahrida "Markaziy Osiyo – Ozarbayjon" biznes forumini o‘tkazishni taklif qilamiz.

Zamonaviy transport va logistika tarmog‘i. Biz global savdo uchun asosiy quruqlik yo‘llaridan biriga va bir vaqtning o‘zida iqtisodiy faoliyatning asosiy markaziga aylanishimiz mumkin. Ammo bunga erishish uchun shunchaki yo‘llar va temir yo‘l liniyalarini qurishning o‘zi yetarli emas. Transport infratuzilmasini rivojlantirish uchun umumiy mantiq kerak. Yirik loyihalar yo‘nalishlar kesishishi va yagona tizim sifatida ishlashi uchun muvofiqlashtirilishi kerak. Ishlab chiqarish, logistika, xizmat ko‘rsatish obyektlari va sanoat zonalari yangi transport yo‘laklari bo‘ylab paydo bo‘lishi kerak.

Energetika. Bizning mintaqamizda xilma-xil resurslar mavjud. Uglevodorod zaxiralari va gidroenergetika, quyosh va shamol energiyasi ishlab chiqarish uchun katta salohiyat mavjud. Aynan shu xilma-xillik mamlakatlarimizga bir-birini to‘ldirish imkonini beradi. Biz bu xilma-xillikdan oqilona foydalanishimiz va mintaqaning energetika rivojlanishiga yaxlit yondashishimiz kerak. Yashil energiya bu yerda tobora muhim rol o‘ynaydi. Biz kam uglerodli energiya salohiyati uchun qo‘shma konsepsiyani ishlab chiqishni taklif qilamiz. Bu yangi ishlab chiqarish quvvatlarini qurish, zamonaviy saqlash tizimlarini rivojlantirish va yangi energiya yo‘laklarini yaratishni yaxshiroq muvofiqlashtirish imkonini beradi.

Suv va iqlim. Suv tanqisligi Markaziy Osiyoning rivojlanishiga tobora jiddiy to‘siq bo‘lib bormoqda. Iqlim o‘zgarmoqda, aholi soni ortib bormoqda va qishloq xo‘jaligi va infratuzilmaga bosim kuchaymoqda. Shuning uchun bizda qancha suv borligi va undan qanday foydalanilayotgani haqida aniqroq tushunchaga ega bo‘lishimiz kerak. Bizga zamonaviy raqamli monitoring tizimlari, modernizatsiya qilingan sug‘orish tarmoqlari va suvni tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish kerak. Afg‘oniston bilan suv resurslarini boshqarish bo‘yicha muloqotni kuchaytirishga alohida e’tibor qaratish kerak. Ushbu muhokama mintaqadagi barcha mamlakatlar manfaatlarini hisobga olgan holda doimiy va mazmunli bo‘lishi kerak.

Muhim minerallar. Mamlakatlarimiz zamonaviy sanoat, energetika va yangi texnologiyalar uchun zarur bo‘lgan katta miqdordagi xomashyo zaxiralariga ega. Bu yerda birgalikda ishlashimiz muhim. Biz O‘zbekiston tashabbusi bilan tashkil etilgan muhim minerallar bo‘yicha mintaqaviy ittifoqni tuzish bo‘yicha sa’y-harakatlarni kuchaytirishni taklif qilamiz. Dastlabki qadamlardan biri Markaziy Osiyodagi muhim mineral zaxiralarining yagona raqamli xaritasi bo‘lishi mumkin. Bunday resurs mintaqaning salohiyati haqida to‘liqroq tasavvur beradi va xalqaro investorlarga mamlakatlarimiz ushbu sohani birgalikda rivojlantirishga tayyor ekanligini namoyish etadi.

Texnologik rivojlanish. Sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar allaqachon sanoat, transport, energetika, qishloq xo‘jaligi, ta’lim va davlat boshqaruvini o‘zgartirmoqda. Iqtisodiyotimizning mahsuldorligi va kelajakda raqobatbardoshligimiz asosan ushbu texnologiyalarga bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun men mamlakatlarimizning imkoniyatlarini birlashtirishni va umumiy hisoblash infratuzilmasini yaratishni boshlashni taklif qilaman. Bu milliy ma’lumotlar markazlarining o‘zaro bog‘liq tarmog‘iga asoslangan bo‘lishi mumkin. Bu bizga hisoblash quvvatidan samaraliroq foydalanish, o‘z raqamli mahsulotlarimizni ishlab chiqish va sun’iy intellekt sohasidagi keng ko‘lamli loyihalar uchun sharoit yaratish imkonini beradi.

Mutaxassislar tayyorlash. Biz iqtisodiyotimiz ertaga qanday mutaxassislarga muhtoj bo‘lishini yaxshiroq tushunishimiz kerak. Shu maqsadda biz talab yuqori bo‘lgan kasblar va vakolatlarning mintaqaviy atlasini ishlab chiqishni taklif qilamiz. Bu mamlakatlarimizning mutaxassislar yetishmasligi mavjud bo‘lgan va kelgusi yillarda talab o‘sib boradigan sohalar bo‘yicha prognozlarini birlashtirishi mumkin. Bu universitetlar va kasb-hunar maktablariga iqtisodiyotimizning real ehtiyojlarini faol ravishda hal qilish imkonini beradi.