https://oz.sputniknews.uz/20260921/un-bosh-assambleya-haftalik-60603421.html
BMT Bosh Assambleyasi haftaligi boshlanmoqda: uning roli, tarixi va O‘zbekiston tashabbuslari
BMT Bosh Assambleyasi haftaligi boshlanmoqda: uning roli, tarixi va O‘zbekiston tashabbuslari
Sputnik O‘zbekiston
22 sentabrda BMT Bosh Assambleyasining umumiy munozaralari boshlanadi. 193 davlat qatnashadigan bu maydon nima uchun muhim, qanday qarorlar qabul qiladi va O‘zbekiston u yerda qanday tashabbuslarni amalga oshirgan?
2026-09-21T10:48+0500
2026-09-21T10:48+0500
2026-09-21T10:48+0500
bmt
tarix
markaziy osiyo
shavkat mirziyoyev
islom karimov
shartnoma
tinchlik
xavfsizlik
analitika
o‘zbekiston
https://cdn1.img.sputniknews.uz/img/07ea/03/1e/56592789_0:71:1350:830_1920x0_80_0_0_6a1494ef042071f07e7a3891eaa277f1.jpg
TOShKENT, 21 sen — Sputnik. 22-sentabrda Nyu-Yorkda BMT Bosh Assambleyasi 81-sessiyasining umumiy munozaralari boshlanadi. Dunyo davlatlari rahbarlari va yuqori martabali vakillari 28-sentabrga qadar global muammolarni muhokama qiladi.Ammo Bosh Assambleya aslida nima uchun kerak va uning qarorlari nimani o‘zgartira oladi?193 ta davlat — 193 ta ovozBosh Assambleya BMTning barcha 193 ta a’zo davlati ishtirok etadigan yagona asosiy organidir. Mamlakat hududi, aholisi yoki iqtisodiyotidan qat’i nazar, har bir davlat bitta ovozga ega.Tinchlik va xavfsizlikka oid muhim masalalar, BMT budjeti yoki Xavfsizlik Kengashining doimiy bo‘lmagan a’zolarini saylash kabi qarorlar uchun ovozlarning uchdan ikki qismi talab etiladi. Boshqa masalalar oddiy ko‘pchilik bilan hal qilinishi mumkin.Biroq Assambleya xalqaro huquq meyorlarini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Konvensiya davlat uni ratifikatsiya qilgach yoki unga qo‘shilgach, ushbu davlat uchun majburiy kuchga ega bo‘ladi.Bosh Assambleya qanday hujjatlarni qabul qilgan?Eng mashhur misollardan biri — Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. U Bosh Assambleya tomonidan 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan. Bir kun avval, 9-dekabrda esa Genotsid jinoyatining oldini olish va uning uchun jazolash to‘g‘risidagi konvensiya qabul qilingan.1989 yilda Bosh Assambleya Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyani qabul qildi. Bugun unda 196 ta davlat ishtirok etadi — bu dunyodagi eng keng qabul qilingan xalqaro shartnomalardan biri.2003 yilda esa Bosh Assambleya BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasini qabul qildi. Hujjat korrupsiyaning oldini olish, jinoiy javobgarlik, xalqaro hamkorlik va noqonuniy aktivlarni qaytarish bo‘yicha xalqaro mexanizmlarni belgilab berdi.Bosh Assambleyaning birinchi yig‘ilishi 1946-yil 10-yanvarda Nyu-Yorkda emas, Londonda o‘tgan. Unda BMTga a’zo 51 ta davlat vakillari qatnashgan. Bugun Assambleyada 193 ta davlat bor.O‘zbekiston Bosh Assambleya minbaridan nimalarga erishdi?O‘zbekiston uchun ham Bosh Assambleya faqat nutq so‘zlaydigan minbar bo‘lib qolmagan.1993 yilda prezident Islom Karimov Bosh Assambleyaning 48-sessiyasi minbaridan Markaziy Osiyoda yadro qurolidan xoli hudud tashkil etish tashabbusini ilgari surdi. Oradan 13-yil o‘tib, 2006-yilda O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston tegishli shartnomani imzoladi.2017 yilda prezident Shavkat Mirziyoyev Bosh Assambleyaning 72-sessiyasida "Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik" maxsus rezolyutsiyasini qabul qilishni taklif qildi. 2018-yil dekabrda Bosh Assambleya ushbu rezolyutsiyani ovoz berishsiz qabul qildi.2026 yilgi umumiy munozaralar "Ishonchni tiklash, o‘zgarishlarni boshqarish: barcha uchun samarali BMT" mavzusi ostida o‘tadi. Hafta davomida tinchlik va xavfsizlikdan tashqari iqlim, dengiz sathining ko‘tarilishi, pandemiyalarga tayyorgarlik, rivojlanish huquqi va yadroviy qurolsizlanish kabi masalalar ham muhokama qilinadi.
https://oz.sputniknews.uz/20260906/un-xarita-proektsiya-60245781.html
o‘zbekiston
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Yangiliklar
uz_UZ
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik O‘zbekiston
info@sputniknews-uz.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
bmt, tarix, markaziy osiyo, shavkat mirziyoyev, islom karimov, shartnoma, tinchlik, xavfsizlik, analitika, o‘zbekiston
bmt, tarix, markaziy osiyo, shavkat mirziyoyev, islom karimov, shartnoma, tinchlik, xavfsizlik, analitika, o‘zbekiston
BMT Bosh Assambleyasi haftaligi boshlanmoqda: uning roli, tarixi va O‘zbekiston tashabbuslari
193 ta davlat qatnashadigan BMT Bosh Assambleyasining ahamiyati, u qabul qiladigan qarorlar va O‘zbekiston ilgari surgan tashabbuslar haqida.
TOShKENT, 21 sen — Sputnik. 22-sentabrda Nyu-Yorkda BMT Bosh Assambleyasi 81-sessiyasining umumiy munozaralari boshlanadi. Dunyo davlatlari rahbarlari va yuqori martabali vakillari 28-sentabrga qadar global muammolarni muhokama qiladi.
Ammo Bosh Assambleya aslida nima uchun kerak va uning qarorlari nimani o‘zgartira oladi?
193 ta davlat — 193 ta ovoz
Bosh Assambleya BMTning barcha 193 ta a’zo davlati ishtirok etadigan yagona asosiy organidir. Mamlakat hududi, aholisi yoki iqtisodiyotidan qat’i nazar, har bir davlat bitta ovozga ega.
Tinchlik va xavfsizlikka oid muhim masalalar, BMT budjeti yoki Xavfsizlik Kengashining doimiy bo‘lmagan a’zolarini saylash kabi qarorlar uchun ovozlarning uchdan ikki qismi talab etiladi. Boshqa masalalar oddiy ko‘pchilik bilan hal qilinishi mumkin.
Shu bilan birga, Bosh Assambleyani "jahon parlamenti" deb tushunish to‘g‘ri emas. Uning aksariyat rezolyutsiyalari davlatlar uchun majburiy qonun emas, balki tavsiyaviy xususiyatga ega.
Biroq Assambleya xalqaro huquq meyorlarini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Konvensiya davlat uni ratifikatsiya qilgach yoki unga qo‘shilgach, ushbu davlat uchun majburiy kuchga ega bo‘ladi.
Bosh Assambleya qanday hujjatlarni qabul qilgan?
Eng mashhur misollardan biri — Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. U Bosh Assambleya tomonidan 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan. Bir kun avval, 9-dekabrda esa Genotsid jinoyatining oldini olish va uning uchun jazolash to‘g‘risidagi konvensiya qabul qilingan.
1989 yilda Bosh Assambleya Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyani qabul qildi. Bugun unda 196 ta davlat ishtirok etadi — bu dunyodagi eng keng qabul qilingan xalqaro shartnomalardan biri.
2003 yilda esa Bosh Assambleya BMTning Korrupsiyaga qarshi konvensiyasini qabul qildi. Hujjat korrupsiyaning oldini olish, jinoiy javobgarlik, xalqaro hamkorlik va noqonuniy aktivlarni qaytarish bo‘yicha xalqaro mexanizmlarni belgilab berdi.
Bosh Assambleyaning birinchi yig‘ilishi 1946-yil 10-yanvarda Nyu-Yorkda emas, Londonda o‘tgan. Unda BMTga a’zo 51 ta davlat vakillari qatnashgan. Bugun Assambleyada 193 ta davlat bor.
O‘zbekiston Bosh Assambleya minbaridan nimalarga erishdi?
O‘zbekiston uchun ham Bosh Assambleya faqat nutq so‘zlaydigan minbar bo‘lib qolmagan.
1993 yilda prezident Islom Karimov Bosh Assambleyaning 48-sessiyasi minbaridan Markaziy Osiyoda yadro qurolidan xoli hudud tashkil etish tashabbusini ilgari surdi. Oradan 13-yil o‘tib, 2006-yilda O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston tegishli shartnomani imzoladi.
2017 yilda prezident Shavkat Mirziyoyev Bosh Assambleyaning 72-sessiyasida "Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik" maxsus rezolyutsiyasini qabul qilishni taklif qildi. 2018-yil dekabrda Bosh Assambleya ushbu rezolyutsiyani ovoz berishsiz qabul qildi.
2020 yilda Mirziyoyev yana bir tashabbus — Orolbo‘yi mintaqasini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududi deb e’lon qilishni taklif etdi. 2021-yil mayida Bosh Assambleya tegishli rezolyutsiyani bir ovozdan ma’qulladi. Hujjatga qariyb 60 ta davlat hammuallif bo‘ldi.
2026 yilgi umumiy munozaralar "Ishonchni tiklash, o‘zgarishlarni boshqarish: barcha uchun samarali BMT" mavzusi ostida o‘tadi. Hafta davomida tinchlik va xavfsizlikdan tashqari iqlim, dengiz sathining ko‘tarilishi, pandemiyalarga tayyorgarlik, rivojlanish huquqi va yadroviy qurolsizlanish kabi masalalar ham muhokama qilinadi.
