9 may nomining o‘zgarishi tarixiy xotiradan voz kechish emas — tarixchi

© Samarqand viloyati hokimligi matbuot-xizmatiSamarqandda Xotira kuniga bag‘ishlangan tadbir
Samarqandda Xotira kuniga bag‘ishlangan tadbir - Sputnik O‘zbekiston, 1920, 05.05.2026
Obuna bo‘lish
Tarixchi Svetlana Asanovaning fikricha, O‘zbekistonda 9-may nomining o‘zgarishi urush haqidagi tarixiy xotiradan voz kechishni anglatmaydi.
TOShKENT, 5-may — Sputnik. O‘zbekistonda 9-mayning Xotira va qadrlash kuni sifatida nishonlanishi Ulug‘ Vatan urushi va o‘zbekistonliklarning Ikkinchi jahon urushidagi ishtiroki haqidagi tarixiy xotiradan voz kechishni anglatmaydi.
Bu haqda A.I. Gersen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent filiali dotsenti, tarixchi Svetlana Asanova ma’lum qildi.
U Toshkentda “Umumiy g‘alaba — kelajakka nazar” mavzusida o‘tayotgan xalqaro davra suhbatida so‘zga chiqdi. “Ma’no” markazi tomonidan tashkil etilgan tadbirda Markaziy Osiyo mamlakatlari va Rossiyadan siyosatshunoslar, tarixchilar hamda oliy o‘quv yurtlari o‘qituvchilari ishtirok etmoqda.
“Bugungi kunda ushbu nomning o‘zgartirilishi Ulug‘ Vatan urushi va o‘zbekistonliklarning Ikkinchi jahon urushidagi ishtiroki haqidagi tarixiy xotiradan voz kechish degani emas”, — dedi Asanova.
O‘zbekistonda 1999-yildan buyon 9-may Xotira va qadrlash kuni sifatida nishonlanadi.
Asanovaning fikricha, bayramning qayta nomlanishi tarixiy xotiradan voz kechishni emas, balki xotira mazmunidagi urg‘u o‘zgarganini ko‘rsatadi.
“Shuni tushunish kerakki, bugun gap sana yoki voqeani bekor qilish haqida emas, balki urg‘u o‘zgarishi haqida ketmoqda”, — dedi tarixchi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, agar 1990-yillar o‘rtalari va oxiri hamda 2000-yillar boshida O‘zbekiston ommaviy siyosatida umumiy G‘alaba kunidan ma’lum masofalanishga urg‘u berilgan bo‘lsa, bugun boshqacha yondashuv kuzatilmoqda.
Tarixchi 2020-yilda prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Toshkentda tashkil etilgan “G‘alaba bog‘i” yodgorlik majmuasini misol sifatida keltirdi. Uning ta’kidlashicha, ushbu majmua o‘zbek xalqining Ulug‘ Vatan urushidagi ishtiroki va G‘alabaga qo‘shgan hissasiga bag‘ishlangan.
Asanovaning aytishicha, O‘zbekistonda urush faxriylari va ularning oila a’zolarini e’zozlash, front orti mehnatkashlariga e’tibor qaratish orqali urush xotirasini asrab-avaylashga qaratilgan ishlar amalga oshirilmoqda.

“Memorial gumanistik xotira — bu halok bo‘lganlar xotirasi va faxriylarga hurmat. Bugun bu bayramning asosiy mazmuni shu”, — dedi u.

Ma’lumotlarga ko‘ra, ayni paytda O‘zbekistonda 80 nafarga yaqin urush qatnashchisi va 5 mingga yaqin mehnat fronti xodimlari istiqomat qilmoqda.
Aniqlashtirilgan, jumladan, Rossiya arxivlaridan olingan ma’lumotlarga ko‘ra, Ulug‘ Vatan urushida O‘zbekistonning 1,9 milliondan ortiq aholisi qatnashgan. Ulardan 540 mingdan ziyodi halok bo‘lgan, qariyb 160 ming nafari bedarak yo‘qolgan.
Aksiya pamati Georgiyevskaya lentochka. - Sputnik O‘zbekiston, 1920, 22.04.2026
Toshkentda “Georgiy tasmasi”ni tarqatish boshlandi

Yangiliklar lentasi
0