O‘zbekistonda bu yil sun’iy yo‘ldosh internetini ishga tushirish rejalashtirilgan
17:50 27.03.2026 (yangilandi: 17:52 27.03.2026)
© Depositphotos / cookelma
Obuna bo‘lish
Ayni paytda O‘zbekistonda sun’iy intellektni rivojlantirish sohasida 100 ta loyiha faol amalga oshirilmoqda.
TOShKENT, 27 mar – Sputnik. O‘zbekistonda 2026-yilda sun’iy yo‘ldosh interneti sinov tariqasida ishga tushirilishi rejalashtirilgan. Bu haqda mamlakat bosh vaziri Abdulla Aripov Chimkentda bo‘lib o‘tgan “Digital Qazaqstan-2026” xalqaro forumida ma’lum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, so‘nggi 9-yil ichida O‘zbekistonda keng polosali internet qamrovi 41% dan 99,5% ga oshdi.
Mamlakatning borish qiyin bo‘lgan hududlarida internetga ulanish uchun past orbitali sun’iy yo‘ldosh tizimlari operatorlari uchun soliq imtiyozlari to‘plami shakllantirildi.
Bundan tashqari, elektron hukumat tizimlarini yagona davlat ma’lumotlar markazida birlashtirishi resurslarning takrorlanishini istisno qildi va budjet mablag‘larini 30% darajasida tejashni ta’minladi.
Aripov tibbiyot uchun kichik superkompyuter ishga tushirilgandan so‘ng O‘zbekiston yirik hisoblash klasterini ishga tushirishni yakunlayotganini ta’kidladi.
“Biz uchun bu nafaqat texnologik yangilanish, balki pilot loyihalardan sanoat miqyosiga o‘tishni ta’minlaydigan milliy sun’iy intellekt infratuzilmasini shakllantirishdir”, - dedi bosh vazir.
Ayni paytda O‘zbekistonda sun’iy intellektni rivojlantirish sohasida 100 ta loyiha faol amalga oshirilmoqda. Asosiy e’tibor uni davlat boshqaruvida va iqtisodiyotning real sektori korxonalarida qo‘llashga qaratilgan. Misol tariqasida Abdulla Aripov yaqinda ishga tushirilgan Olmaliq KMKda 3-mis boyitish fabrikasini keltirdi. U yerda 60 tadan ortiq tizim va 20 mingtadan ortiq sensor yagona raqamli sxemaga birlashtirilgan bo‘lib, ular real vaqt rejimida butun ishlab chiqarish zanjirini tahlil qilishni ta’minlaydi.
“Saralangan tashabbuslaridan tizim modeliga o‘tish uchun sun’iy intellekt alyansi yaratildi, u davlat, xususiy sektor va ilmiy hamjamiyatning intellektual yechimlarni yaratish va kengaytirishdagi sa’y-harakatlarini birlashtirdi”, - dedi Aripov.
Ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish va kadrlar tayyorlash uchun joriy yilda O‘zbekistonda yetakchi oliy o‘quv yurtlari negizida sun’iy intellekt bo‘yicha 19 ta ilmiy-o‘quv laboratoriyasi ochiladi, yangi o‘quv yilidan boshlab esa to‘rtinchi sinf maktablarida xitoylik hamkorlar bilan hamkorlikda tayyorlangan o‘quv materiallari asosida sun’iy intellekt darslari joriy etiladi.
Xususan:
800 ta startap loyihasi mavjud bo‘lib, ulardan 60 tasi xalqaro bozorlarga chiqdi;
venchur fondlari soni 15 tadan oshdi va ularning umumiy kapital hajmi 350 mln dollarga yaqinlashdi;
O‘zbekiston startap ekotizimining umumiy qiymati 4 mlrd dollarga yetdi (10 yil oldin bu ko‘rsatkich 1 mln dollardan oshmagan);
startaplar avtomatik ravishda AT-park rezidentlariga aylanadi va soliq imtiyozlaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi, bu esa har yili 15 million dollardan ortiq mablag‘ni tejashga imkon beradi;
universitetlar o‘z talabalarining startaplariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sarmoya kiritishlari mumkin;
AT-parkda startaplarni faoliyatining birinchi yilida bepul moliyaviy-huquqiy qo‘llab-quvvatlash xizmati mavjud.
Jahon banki hisob-kitobiga ko‘ra, O‘zbekiston davlat boshqaruvining raqamli yetuklik reytingida to‘qqizinchi o‘ringa ko‘tarildi. Bugungi kunda davlat xizmatlarining 70% dan ortig‘i elektron formatda (bir yil oldin - 55%). Bu xizmatlarning mavjudligini oshirdi va iqtisodiy samarani ta’minladi: fuqarolar 16 mln dollardan ko‘proq pul tejashdi.
Aripovning ta’kidlashicha, elektron hukumat portalida 800 tadan ortiq xizmat turlari mavjud bo‘lib, foydalanuvchilar soni 14 million nafardan oshdi
Bugungi kunda 17 turdagi raqamli hujjatlar mavjud va statistik, soliq, bojxona va boshqa elektron hisobot shakllarini yagona raqamli sxemaga birlashtiradigan yagona elektron hisobot shaklini ishga tushirish rejalashtirilgan.
