Chorsu: ko‘hna shaharning gastronomik an’analari — foto
Chorsu: ko‘hna shaharning gastronomik an’analari — foto
Sputnik O‘zbekiston
Toshkentning mashhur Chorsu bozori — milliy taomlar, rang-barang rastalar va betakror me’morchilik uyg‘unlashgan maskan. Eski Jo‘va tarixi, bozorning mashhur gumbazlari va gastronomik an’analari haqida fotoreportaj.
Toshkentning tarixi va o‘ziga xos ruhini Chorsu bozorisiz tasavvur qilish qiyin. Eski Jo‘va nomi bilan ham mashhur bo‘lgan bu maskan asrlar davomida savdo-sotiq, uchrashuv va muloqot markazlaridan biri bo‘lib kelgan. Bugun ham bozor o‘zining betakror muhiti va sharqona mehmondo‘stlik an’analarini saqlab kelmoqda.Bu yerda qip-qizil anorlar, tillarang turshaklar, turli yong‘oqlar, sershira mevalar va sabzavotlar ko‘zni quvontiradi. Rastalarda xushbo‘y patirlar, yangi sut mahsulotlari, qurut va suzmalar xaridorlarga taklif etiladi. Sotuvchi va xaridorlar o‘rtasidagi samimiy suhbatlar, qizg‘in savdolashuvlar va mehmonlarning qiziqishi bozorga alohida fayz bag‘ishlaydi.Milliy taomlar tayyorlanadigan rastalarda esa mangallardan ko‘tarilayotgan yengil tutun, kabob va boshqa taomlarning ishtaha ochuvchi hidi Chorsuning o‘ziga xos muhitini yanada boyitadi.Biroq Chorsuning qadri faqat savdo rastalarining to‘kinligi va milliy taomlarida emas. Uning me’moriy qiyofasi ham poytaxtning eng taniqli ramzlaridan biriga aylangan. Mahobatli feruza gumbaz, geometrik shakldagi tom konstruksiyalari va savdo pavilonlari zamonaviy muhandislik yechimlari bilan sharq me’morchiligi an’analarini o‘zida mujassam etgan."Eski Jo‘va" bozorining hozirgi me’moriy majmuasi 1985–1990 yillarda me’morlar Vladimir Azimov va Sobir Odilov loyihasi asosida barpo etilgan. Loyihaning asosiy g‘oyalaridan biri zamonaviy savdo majmuasini ko‘hna Toshkentning tarixiy muhiti bilan uyg‘unlashtirish edi.Bozorning me’moriy o‘ziga xosligi va uni saqlab qolish ahamiyati haqida "Tashgiprogor" AJ loyihalar bosh me’mori Aleksandr Kalislamov so‘zlab berdi. U ko‘p yillardan buyon fuqarolik va sanoat binolarini loyihalashtirish sohasida faoliyat yuritib kelmoqda.Bozorning haqiqiy jozibasini esa, avvalo, insonlar yaratadi. Erta tongdan mahsulotlarini peshtaxtalarga joylashtirayotgan sotuvchilar, o‘z hunarini namoyish etayotgan ustalar, xaridorlar va shahar mehmonlari Chorsuning jonli muhitini shakllantiradi. Bu yerda har bir rasta o‘ziga xos hikoyani so‘zlayotgandek, har bir uchrashuv esa avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan urf-odatlarni yodga soladi.Shu bois bunday maskanlarni asrab-avaylash nafaqat me’moriy merosni, balki shaharning madaniy xotirasi va o‘ziga xos hayot tarzini saqlash uchun ham muhimdir.Chorsu Toshkent bilan birga o‘zgarib, rivojlanib bormoqda. Shunga qaramay, u o‘tmish va bugungi kun o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni saqlab kelayotgan noyob maskanligicha qolmoqda.Bozorning asl qiyofasini esa suratlardagi samimiy chehralar, yorqin ranglar, gavjum rastalar, tillarang nonlar va oshxonalar uzra ko‘tarilayotgan yengil tutun ayniqsa ta’sirchan ifodalaydi.Chorsu — shunchaki bozor emas. Bu Toshkentning ko‘rish, eshitish va his qilish mumkin bo‘lgan jonli tarixidir.
Chorsu — Toshkent tarixi va milliy an’analar uyg‘unlashgan maskan. Rang-barang rastalar, yangi non ifori va kabob tutuni ko‘hna shaharning betakror ruhini aks ettiradi.
Toshkentning tarixi va o‘ziga xos ruhini Chorsu bozorisiz tasavvur qilish qiyin. Eski Jo‘va nomi bilan ham mashhur bo‘lgan bu maskan asrlar davomida savdo-sotiq, uchrashuv va muloqot markazlaridan biri bo‘lib kelgan. Bugun ham bozor o‘zining betakror muhiti va sharqona mehmondo‘stlik an’analarini saqlab kelmoqda.
Bu yerda qip-qizil anorlar, tillarang turshaklar, turli yong‘oqlar, sershira mevalar va sabzavotlar ko‘zni quvontiradi. Rastalarda xushbo‘y patirlar, yangi sut mahsulotlari, qurut va suzmalar xaridorlarga taklif etiladi. Sotuvchi va xaridorlar o‘rtasidagi samimiy suhbatlar, qizg‘in savdolashuvlar va mehmonlarning qiziqishi bozorga alohida fayz bag‘ishlaydi.
Milliy taomlar tayyorlanadigan rastalarda esa mangallardan ko‘tarilayotgan yengil tutun, kabob va boshqa taomlarning ishtaha ochuvchi hidi Chorsuning o‘ziga xos muhitini yanada boyitadi.
Biroq Chorsuning qadri faqat savdo rastalarining to‘kinligi va milliy taomlarida emas. Uning me’moriy qiyofasi ham poytaxtning eng taniqli ramzlaridan biriga aylangan. Mahobatli feruza gumbaz, geometrik shakldagi tom konstruksiyalari va savdo pavilonlari zamonaviy muhandislik yechimlari bilan sharq me’morchiligi an’analarini o‘zida mujassam etgan.
"Eski Jo‘va" bozorining hozirgi me’moriy majmuasi 1985–1990 yillarda me’morlar Vladimir Azimov va Sobir Odilov loyihasi asosida barpo etilgan. Loyihaning asosiy g‘oyalaridan biri zamonaviy savdo majmuasini ko‘hna Toshkentning tarixiy muhiti bilan uyg‘unlashtirish edi.
Bozorning me’moriy o‘ziga xosligi va uni saqlab qolish ahamiyati haqida "Tashgiprogor" AJ loyihalar bosh me’mori Aleksandr Kalislamov so‘zlab berdi. U ko‘p yillardan buyon fuqarolik va sanoat binolarini loyihalashtirish sohasida faoliyat yuritib kelmoqda.
"Taxminan besh yil avval “Tashgiprogor” AJ jamoasi Chorsu bozorini rekonstruksiya qilish ishlari bilan shug‘ullangan. Bozor majmuasidagi barcha gumbazlar ham institutimiz mutaxassislari tomonidan loyihalashtirilgan. Biroq Chorsuning qadri faqat uning o‘ziga xos gumbazlari bilan cheklanmaydi. Bu — me’moriy yechimlar odamlar harakatini tartibga soladigan, savdo-sotiq uchun qulay sharoit yaratadigan va sharq bozorining ko‘p asrlik an’analarini saqlashga xizmat qiladigan yaxlit jamoat makonlari majmuasidir", — dedi Aleksandr Kalislamov.
Bozorning haqiqiy jozibasini esa, avvalo, insonlar yaratadi. Erta tongdan mahsulotlarini peshtaxtalarga joylashtirayotgan sotuvchilar, o‘z hunarini namoyish etayotgan ustalar, xaridorlar va shahar mehmonlari Chorsuning jonli muhitini shakllantiradi. Bu yerda har bir rasta o‘ziga xos hikoyani so‘zlayotgandek, har bir uchrashuv esa avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan urf-odatlarni yodga soladi.
Shu bois bunday maskanlarni asrab-avaylash nafaqat me’moriy merosni, balki shaharning madaniy xotirasi va o‘ziga xos hayot tarzini saqlash uchun ham muhimdir.
"Bunday maskanlarni yangilash jarayonida faqat bino konstruksiyalari va tashqi qiyofasini emas, balki bozorning odatiy hayot tarzini, odamlarga yaqin muhitini va tarixiy atrof bilan bog‘liqligini ham saqlab qolish muhim", — deya ta’kidladi Aleksandr Kalislamov.
Chorsu Toshkent bilan birga o‘zgarib, rivojlanib bormoqda. Shunga qaramay, u o‘tmish va bugungi kun o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni saqlab kelayotgan noyob maskanligicha qolmoqda.
Bozorning asl qiyofasini esa suratlardagi samimiy chehralar, yorqin ranglar, gavjum rastalar, tillarang nonlar va oshxonalar uzra ko‘tarilayotgan yengil tutun ayniqsa ta’sirchan ifodalaydi.
Chorsu — shunchaki bozor emas. Bu Toshkentning ko‘rish, eshitish va his qilish mumkin bo‘lgan jonli tarixidir.
