Qorshovultepa sirlari: 18-arxeologik mavsumning yangi topilmalari
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Obuna bo‘lish
Eksklyuziv
Ekspozitsiya qadimiy shahar tarixi, mudofaa inshootlari, diniy hayoti va savdo aloqalari bilan tanishtiradi.
Ikuo Xirayama nomidagi Xalqaro madaniyat karvonsaroyining kichik ko‘rgazmalar zalida "Qorshovultepa — 2026: dala mavsumi natijalari" nomli navbatdagi hisobot arxeologik ko‘rgazmasining ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Arxeolog Gennadiy Ivanov "Qorshovultepa — 2026: dala mavsumi natijalari" ko‘rgazmasining ochilish marosimida so‘zga chiqmoqda. O‘ngda — Konstantin Sheyko.
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Toshkent viloyati Chinoz tumanidagi "Do‘stlik" fermer xo‘jaligi hududida joylashgan Qorshovultepa yodgorligi Chinoz shahridan 14 kilometr masofada joylashgan.
"Qorshovultepa — 2026: dala mavsumi yakunlari" arxeologik ko‘rgazmasining ochilish marosimidagi tashrif buyuruvchilar
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Maydoni olti gektardan ziyod bo‘lgan qadimiy shahar xarobasi sharqdan g‘arbga qarab 330 metr, shimoldan janubga esa qariyb 200 metrga cho‘zilgan.
Yodgorlikning qush parvozi balandligidan ko‘rinishi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Qorshovultepada tizimli arxeologik tadqiqotlar 2008-yildan buyon olib borilmoqda. 2026-yilgi qazishmalar yodgorlikdagi 18-dala mavsumi bo‘ldi.
Kangar idishining tubidagi tamg‘a
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Xalqaro madaniyat karvonsaroyi muzey bo‘limi mudiri Konstantin Sheykoning ta’kidlashicha, dastlabki topilmalarning o‘ziyoq yodgorlik katta ilmiy ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatgan.
Ikuo Xirayama nomidagi Xalqaro madaniyat karvonsaroyi muzey bo‘limi mudiri Konstantin Sheyko "Qorshovultepa — 2026: dala mavsumi natijalari" ko‘rgazmasida
© Sputnik / Baxrom Xatamov
"Birinchi topilmalarning o‘zi Qorshovultepa juda qiziqarli yodgorlik ekanini ko‘rsatdi. Bu yerdan nestorian yo‘nalishidagi nasroniyga tegishli ko‘krak xochining topilishi tadqiqotchilar e’tiborini yanada kuchaytirdi", — dedi Konstantin Sheyko.
Ko‘zani tozalash
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Bu yilgi asosiy ishlar R-2, R-3, R-8 va R-10 obyektlarida olib borildi. Shuningdek, qal’a devorining shimoliy qismida yangi qazish maydoni ochildi. R-4 va R-8 maydonlari orasida qal’ani shahristondan ajratib turgan devorni aniqlash maqsadida uzunligi 11 metr, kengligi uch metr bo‘lgan xandaq qazildi.
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
R-2 maydonida zardushtiylik ibodatxonasining g‘arbiy, janubiy va shimoliy qismlarini o‘rganish davom ettirildi. Bu yerda ibodatxona hududini janub tomondan chegaralab turgan devor topilib, qisman ochildi.
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
R-3 maydonida arxeolog J. Ilyasov tomonidan "platforma" deb nomlangan inshootda tadqiqotlar davom ettirildi. Olimlarning taxminiga ko‘ra, bu yerda ibodatxona xazinasi hamda zardushtiylik ibodatxonasiga xizmat qilgan xonalar joylashgan bo‘lishi mumkin.
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Arxeolog Gennadiy Ivanov rahbarligida R-10 maydonida Qorshovultepaning shimoliy mudofaa devori o‘rganildi. Qazishmalar natijasida shaharning mudofaa devori tabiiy tuproq ustiga emas, balki undan ham qadimgi madaniy qatlamlar ustiga qurilgani ma’lum bo‘ldi.
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Ushbu qatlamlardan olingan materiallar milodiy VI–VIII asrlarga tegishli yuqori qatlamlardagi topilmalardan farq qiladi. Bu Qorshovultepa hududi hozirga qadar ma’lum bo‘lgan shahar inshootlari barpo etilishidan ancha avval ham boshqa madaniyatga mansub aholi tomonidan o‘zlashtirilgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Tuya tasviri tushirilgan muhr, bronza surmadon va kafgir. Qorshovultepa. Milodiy VII asr.
© Sputnik / Baxrom Xatamov
"Arxeologiyada bir savolga javob topilsa, oldimizda yana ikki yangi savol paydo bo‘ladi. Qorshovultepa hukmdor qarorgohi, chegaradagi mustahkam qal’a yoki savdo yo‘llari va daryo kechuvini nazorat qilgan markaz bo‘lganmi — buni keyingi tadqiqotlar ko‘rsatadi", — dedi Gennadiy Ivanov.
Choch bronza tangalar xazinasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Mavsumning e’tiborli topilmalaridan biri bir joydan topilgan 38 ta tanga bo‘ldi. Tangalarning yonma-yon joylashishi ular matodan tayyorlangan hamonda saqlangan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Qorshovultepa yodgorligidan topilgan Choch tangalari xazinasi. Milodiy VII asr.
© Sputnik / Baxrom Xatamov
"Biz uchun faqat alohida buyum emas, balki u topilgan arxeologik muhit ham muhim. Bu yil 38 ta tangadan iborat kichik xazina topdik. Ehtimol, kimdir hamonini yo‘qotgan yoki uni ataylab yashirib qo‘ygan", — ta’kidladi Gennadiy Ivanov.
Arxeolog Gennadiy Ivanov Toshkentdagi "Qorshovultepa — 2026: dala mavsumi natijalari" ko‘rgazmasida
© Sputnik / Baxrom Xatamov
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Qorshovultepaning qadimgi Chirchiq — Parak darosi o‘zani va Sirdaryoga yaqin joylashgani shaharning strategik hamda savdo ahamiyatini oshirgan. Bu hududdan Chochni qo‘shni o‘lkalar bilan bog‘lagan karvon yo‘llari o‘tgan. Shu bois shahar chegara yoki bojxona punkti vazifasini ham bajargan bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi mehmoni
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Arxeologik topilmalar shaharda zardushtiylar, moniylar va nestorian yo‘nalishidagi nasroniylar yashaganini ko‘rsatadi. Bu Qorshovultepada turli diniy va madaniy an’analar yonma-yon mavjud bo‘lganidan dalolat beradi.
"Shahar muhim savdo yo‘lida joylashgan. Bu yerdan nafaqat tovarlar va odamlar, balki turli madaniyatlar, g‘oyalar va diniy an’analar ham o‘tgan. Topilmalar qadimiy shahar hayoti naqadar rang-barang bo‘lganini ko‘rsatmoqda", — dedi Konstantin Sheyko.
Pishiq g‘isht. Qorshovultepa. Milodiy VIII asr.
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Ko‘rgazma ekspozitsiyasidan butun holda saqlangan va hali ta’mirlanmagan sopol idishlar, kichik ko‘zacha, suv idishining yuqori qismi, tubi yumaloq likopcha, katta idish qopqoqlarining parchalari, tangalar, shisha buyumlar hamda boshqa arxeologik ashyolar o‘rin olgan.
"Qorshovultepa" arxeologik ko‘rgazmasi
© Sputnik / Baxrom Xatamov
Shuningdek, tashrif buyuruvchilar Qorshovultepada olib borilgan qazish ishlari jarayonini aks ettiruvchi fotosuratlar bilan ham tanishishlari mumkin.
"Qorshovultepa — 2026: dala mavsumi natijalari" ko‘rgazmasi 2026-yil 26-iyulga qadar davom etadi.
