Toshkentda Rafiq Nishonov haqida xotiralar kitobi chop etildi
© Sputnik
Obuna bo‘lish
Unda Rossiya Federatsiyasi tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov ham o‘z ustozi haqidagi xotiralari bilan o‘rtoqlashdi.
TOShKENT, 15 yanv — Sputnik. Toshkentda "Rafik Nishonov zamondoshlari xotirasida" kitobi nashr etildi. Uning nashri taniqli davlat va jamoat arbobi, diplomat tavalludining 100-yilligiga bag‘ishlangan, deya xabar bermoqda Sputnik O‘zbekiston muxbiri.
V Tashkente vishla v svet kniga vospominaniy o Rafike Nishanove
© Sputnik
Kitob taqdimotida Rossiyaning O‘zbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Aleksey Yerxov, professor Yusuf Abdullayev hamda O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan san’at arbobi, kinorejissor Ali Hamroyev ishtirok etdi.
V Tashkente vishla v svet kniga vospominaniy o Rafike Nishanove
© Sputnik
Kitob toshkentlik taniqli jurnalist Rahimjon Sultonov tomonidan tayyorlanib, "Ma’naviyat" nashriyotida ikki tilda - o‘zbek va rus tillarida chop etildi. Bu yerda Nishonovning safdoshlari, shuningdek, u bilan Toshkentda va dunyoning boshqa nuqtalarida birga ishlagan odamlarning xotiralari to‘plangan. Kitobda ular uni nafaqat o‘z ishining ustasi, balki har birining hayotida sezilarli iz qoldirgan g‘ayrioddiy inson sifatida tasvirlaydilar.
Xotiralar bilan o‘rtoqlashayotganlar orasida Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov ham bor. U diplomatik faoliyatini 1970-yil avgustidan 1978-yil iyunigacha Sovet Ittifoqining Shri-Lankadagi favqulodda va muxtor elchisi bo‘lgan Nishonov qo‘l ostida boshlagan. Lavrov uning qo‘l ostida to‘rt yil davomida dastlab stajor, keyin esa attashe bo‘lib ishladi, uning yordamchisi vazifasini bajardi. Lavrov o‘z xotiralarida Nishonovga katta o‘rtoq va dono ustoz sifatida munosabatda bo‘lganini ta’kidlaydi.
"Rafiq Nishonovich Janubiy Osiyo mintaqasining o‘ziga xos xususiyatlarini chuqur tushunishi, yuksak professionalligi, ishga talabchan yondashuvi bilan ajralib turardi. Va, albatta, ajoyib tashkilotchilik qobiliyati. Xorijlik hamkasblari bilan doimo xushmuomala, iltifotli va xushmuomala edi. Suhbatdoshini tinglash va eshitishni bilardi. Har qanday keskin vaziyatlarda ham o‘zini yo‘qotmadi, eng murakkab, bir qolipga tushmagan muammolarni muvaffaqiyatli hal qildi. Bu ishonch butun jamoaga o‘tdi," - deb yozadi Lavrov.
V Tashkente vishla v svet kniga vospominaniy o Rafike Nishanove
© Sputnik
Rossiya tashqi ishlar vaziri, shuningdek, Nishonovning nozik hazil tuyg‘usi, hamkasblari va yoshlar bilan tajriba va donolik almashish istagi, Rossiyaning MDH, Janubiy Osiyo va Yaqin Sharq davlatlariga nisbatan tashqi siyosat yo‘nalishini shakllantirishga qo‘shgan foydali hissasi haqida gapiradi.
"Rafiq Nishonovich Nishonov davlat arboblari, mahalliy va xorijiy ommaviy axborot vositalari bilan muloqotda Rossiya tashqi siyosatining turli jihatlarini tushuntirishda o‘z kuchini ayamadi," - deydi Lavrov.
Nishonov o‘z tajribasini o‘quvchilarga qanday o‘rgatgani, odob-axloq, kasbiy mahorat, suhbatdoshni hurmat qilish, tinglash va eshitish qobiliyati, meyorni his qilish va insoniy qadr-qimmat kabi qadriyatlarni o‘zida va boshqalarga qanday o‘rgatganini kitobning muharrir-tuzuvchisi Rahimjon Sultonov ham qayd etadi.
"U tashqi ta’sirga intilmaydigan, ammo kasbning ichki o‘zagini shakllantiradigan kamdan-kam uchraydigan davlat arboblari toifasiga mansub edi. Uning ta’siri xizmat safari muddati yoki lavozimlar ro‘yxati bilan o‘lchanmaydi. U o‘quvchilar taqdirida, bir vaqtlar qabul qilingan ish uslubida, so‘zga hurmatda, ishga mas’uliyatda namoyon bo‘ladi," - deb yozadi muallif so‘zboshida.
Sultonovning ta’kidlashicha, Rafiq Nishonovich qattiqqo‘llik va insoniylik, intizom va hazil-mutoyiba, masofa va odamlarga e’tiborni uyg‘unlashtira olgan.
"U o‘z atrofida xotirjam, mulohazali va halol ishlash mumkin bo‘lgan ishonch maydonini yaratdi. Bunday rahbarlar yorqin iz qoldirmaydi, lekin aynan ular kasbning asosini tashkil etadi," - deb yozadi u.
Rafiq Nishonov - O‘zbekiston kommunistik partiyasining sobiq rahbari, SSSR Oliy Soveti Millatlar Sovetining raisi. U 1926-yil 15-yanvarda G‘azalkentda tug‘ilgan, Toshkent kechki pedagogika institutini tamomlagan, tarix fanlari nomzodi. 1951-yildan O‘zbekiston SSRda partiya ishida bo‘lgan. 1970-yildan esa diplomatik ishga o‘tdi: SSSRning Shri-Lankadagi va Maldiv Respublikasidagi, keyin esa Iordaniyadagi elchisi bo‘ldi.
1986 yil 9-dekabrdan 1988-yil 9-aprelgacha Nishonov O‘zbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi, bir vaqtning o‘zida 1987-yil 29-iyundan 1988-yil 24-maygacha SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisining o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan.
1988 yil yanvar oyida O‘zbekiston SSR Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasini boshqargan, bir vaqtning o‘zida 1988-yil may oyining oxiridan 1989-yil 25-maygacha SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi a’zosi bo‘lgan. 1989-yil iyun oyida Nishonov SSSR Oliy Kengashining Millatlar kengashi raisi etib saylandi. 1991-yil sentabr oyida SSSR prezidenti maslahatchisi lavozimini egalladi, so‘ngra nafaqaga chiqdi.
Nishonov bir necha bor SSSR va Rossiyaning orden va medallari bilan taqdirlangan. 90-yillik yubiley arafasida Rossiya prezidenti Vladimir Putinning farmoni bilan "Shon-sharaf" ordeni, 2021-yil yanvar oyida esa Aleksandr Nevskiy ordeni bilan taqdirlandi. Sovet davrida "O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi" faxriy unvoni bilan taqdirlangan.
Rafiq Nishonov 2023-yil 11-yanvar kuni 97 yoshga to‘lishiga 4 kun qolganida vafot etdi.
"Bunday odamlar butunlay ketmaydi. Ular kasbda qolishadi. Uning an’analarida, ohangida, axloqiy kodida. Diplomatiya har doim sharaf va mas’uliyat ishi bo‘lib kelgan va shunday bo‘lib qoladi, Rafiq Nishonovich Nishonovning nomi nafaqat arxiv satrlarida, balki biz, avlodlarning tirik, minnatdor xotirasida ham yashaydi," - deya xulosa qiladi Rahimjon Sultonov.
