TOShKENT, 30 mar — Sputnik. Toshkentda Turkiy davlatlar tashkiloti (TDT)ga a’zo mamlakatlar kosmik sohasi vakolatli organlari rahbarlarining uchrashuvi boshlandi. Bu haqda Sputnik O‘zbekiston muxbiri xabar berdi.
Tadbir 31-mart-1 aprel kunlari o‘tayotgan "Space Technology Conference 2026" doirasida tashkil etilmoqda.
Uchrashuvda kosmik sohadagi hamkorlikning asosiy yo‘nalishlari muhokama qilinmoqda. Xususan, qo‘shma sun’iy yo‘ldosh loyihalarini rivojlantirish, Yerni masofadan zondlash ma’lumotlaridan foydalanish, qishloq xo‘jaligi, ekologiya va resurslarni boshqarishda kosmik texnologiyalarni joriy masalalari kun tartibidan o‘rin olgan.
V Tashkente nachalas vstrecha rukovoditeley organov kosmicheskoy otrasli gosudarstv-chlenov OTG
© Sputnik
Tadbirda TDT mamlakatlarining 2026-yilda ishga tushirilishi rejalashtirilgan qo‘shma sun’iy yo‘ldoshi ham taqdim etildi. Gap ilmiy-ta’limiy CubeSat 12U (OTS-SAT) haqida ketmoqda. Loyiha doirasida O‘zbekiston dvigatel qurilmasini ishlab chiqmoqda, Turkiya, Qozog‘iston, Ozarbayjon va Qirg‘iziston esa yig‘ish jarayonida ishtirok etmoqda.
TDT bosh kotibi o‘rinbosari Mirvohid Azimovning aytishicha, bu kichik sun’iy yo‘ldosh tadqiqot maqsadlari uchun yaratilgan bo‘lib, a’zo davlatlarning mavjud salohiyati va ekspertlari jalb etilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozir ishlab chiqarish bosqichi yakunlanmoqda va tomonlar uni ishga tushirish masalasini muhokama qilish bosqichiga o‘tmoqda.
Azimov keyingi qadam tijorat maqsadlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan kattaroq sun’iy yo‘ldoshlarni tayyorlash va orbitaga chiqarish bo‘lishini ham ta’kidladi.
TDT bosh kotibi Kubanichbek Omuraliyev esa 2021-yilda Bokuda bo‘lib o‘tgan birinchi uchrashuvdan buyon tashabbus konseptual taklifdan amaliy va ilg‘or loyihaga aylanganini qayd etdi. U Qozog‘iston tomoni CubeSat modeli namoyish etilganini, endi esa ishlab chiqarishni yakunlash va uchirishga tayyorgarlik masalalari muhokama qilinayotganini bildirdi.
Uchrashuvda TDT doirasida kosmik hamkorlikning huquqiy asosini mustahkamlash masalasi ham muhokama qilinmoqda. Mirvohid Azimovning aytishicha, tomonlar bu yo‘nalishda strategiya va shartnoma ustida ish olib bormoqda. Kubanichbek Omuraliyev esa 2024-yilda Istanbulda imzolangan anglashuv memorandumi asosida trast va sanoat bitimi loyihasi yakunlanishga yaqinlashganini bildirdi.