TOShKENT, 22 yanv — Sputnik. 1993 yil 22-yanvarda Minsk shahrida Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi (MDH) Nizomi qabul qilindi.
Hujjatni Armaniston, Belarus, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Rossiya, Tojikiston va O‘zbekiston imzolagan.
1993 yilda MDHga Ozarbayjon va Gruziya, 1994-yilda esa Moldova qo‘shildi. 12 davlatdan ikkitasi — Turkmaniston va Ukraina — Nizomni ratifikatsiya qilmagan.
Kiyev Hamdo‘stlikning asosiy vazifasini iqtisodiy hamkorlik deb baholagan, ammo “umumiy makonlar” — to‘lov, bojxona va valyuta sohalaridagi loyihalarni qo‘llab-quvvatlamagan. Ashxobod esa betaraflik siyosati sababli hujjatni ratifikatsiya qilmagan.
Nizomga muvofiq, barcha a’zo davlatlarning roziligi bilan istalgan mamlakat MDHga a’zo bo‘lishi mumkin.
Hamdo‘stlik doirasida keyinchalik qator integratsion tuzilmalar shakllangan. Jumladan, 1995-yilda Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti (KXShT), 2015-yilda esa Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi (YeOII) tashkil etilgan.
Gruziya 2009-yilda MDHdan chiqqan, Ukraina esa 2018-yildan de-fakto Hamdo‘stlik faoliyatida ishtirok etishni to‘xtatgan. Ayni paytda Moldova MDHdan chiqish niyatini bildirgan.
Nizomning 9-moddasiga ko‘ra, a’zo davlat chiqishdan kamida 12 oy oldin tashkilotni yozma ravishda xabardor qilishi shart. Shu bilan birga, mamlakat MDHda ishtirok etgan davrida yuzaga kelgan barcha majburiyatlarini to‘liq bajarishi lozim.