AQSh-Eron urushi: yoqilg‘i qimmatlashuvi ortidan Yevropa va Osiyoda tezkor choralar ko‘rilmoqda

Yoqilg‘i va gaz bozorlaridagi keskinlik fonida qator davlatlar narxlarni jilovlash, zaxiralarni ishga solish va energiya tejash bo‘yicha shoshilinch choralarni kuchaytirmoqda.
Sputnik
TOShKENT, 24 mar – Sputnik. AQSh–Eron urushi fonida jahon energetika bozorida bosim kuchaymoqda: AQShda benzin keskin qimmatlashdi, Yevropa kelgusi qishga gaz zaxiralarini to‘ldirishni boshlamoqchi, Osiyoda esa energiya tejash hamda zaxiralarni ishga solish choralari ko‘rilmoqda.
Amerika avtomobil assotsiatsiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, mojaro ortidan AQShda benzinning o‘rtacha narxi bir oy ichida taxminan 35 foizga oshgan. Dushanba kungi o‘rtacha narx bir gallon uchun 3,956 dollarga yetgan. AQShda benzin 2022-yil kuzidan beri bunday qimmat bo‘lmagan.
Yevrokomissiya Yevropa Ittifoqiga a’zo davlatlarni kelgusi qishga tayyorgarlikni kechiktirmasdan, gaz haydash mavsumini o‘z vaqtida boshlashga chaqirdi.
Yevropa Markaziy banki vitse-prezidenti Luis de Gindos o‘z intervyusida energiya narxining eng yuqori cho‘qqisi 2026-yilning ikkinchi choragiga to‘g‘ri kelishi mumkinligini aytdi. Salbiy ssenariyda esa energetika inqirozi uchinchi chorakkacha, og‘irroq holatda esa yanada uzoqroq davom etishi mumkin. Gindos energiya bozorlaridagi vaziyat yevrohudud iqtisodiyoti uchun asosiy noaniqlik manbai bo‘lib qolayotganini ta’kidladi.
AQSh prezidenti Donald Trampning sobiq maslahatchisi Jorj Papadopulos RIA Novostiga Yevropa Eron atrofidagi mojaro ortidan energetika xavfsizligi uchun jiddiy xavflarga duch kelayotganini aytdi. Uning fikricha, Yevropaning zaifligi Rossiyadan arzon tabiiy gaz yetkazib berishdan voz kechishi bilan yanada kuchaygan.
Rossiya prezidentining xorijiy mamlakatlar bilan investitsiyaviy-iqtisodiy hamkorlik bo‘yicha maxsus vakili Kirill Dmitriyev yil oxirigacha Yevropa Ittifoqi Rossiya energiya resurslariga joriy etilgan cheklovlar oqibatida 3 trillion yevrogacha yo‘qotishi mumkinligini aytdi.
Xorvatiya bosh vaziri Andrey Plenkovichning aytishicha, COVID-19 pandemiyasi, Xorvatiyadagi zilzila va maxsus harbiy operatsiya boshlanganidan buyon iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha o‘ninchi yordam paketi qabul qilingan, ularning umumiy qiymati 8,5 milliard yevroga yetgan.
Avstraliyaning ABC telekanalining yozishicha, mamlakatda dizel yoqilg‘isi narxi oshishi va yetkazib berishdagi muammolar tufayli yaqin haftalarda oziq-ovqat narxlari keskin ko‘tarilishi mumkin. Avstraliya bosh vaziri Entoni Albaneze ayrim hududlar va qishloq joylarda dizelga talab ikki baravargacha oshganini bildirdi.
Yaponiya 26-mart kuni davlat zaxirasidan neft chiqaradi. Bu qaror bosh vazir Takaiti rahbarligida o‘tgan tegishli vazirlar yig‘ilishida qabul qilingan.
Indoneziya hukumati yoqilg‘i sarfini kamaytirish uchun maktablarni gibrid ta’limga o‘tkazish, xodimlar uchun masofaviy ish rejimini joriy etish va mamlakat qurolli kuchlari uchun to‘rt kunlik ish haftasini yo‘lga qo‘yishni nazarda tutuvchi energiya tejash dasturini ishlab chiqmoqda.
Turkiyada yoqilg‘i quyish shoxobchalarida dizel yoqilg‘isi narxi seshanba kuni 9,4 foizga oshdi. Ayrim hududlarda bir litr dizel 80 liralik psixologik chegaradan oshib ketdi.
AQSh-Eron mojarosi neft narxini oshirdi — bir qator mamlakatlarda benzin qimmatlashmoqda