Sitorai Mohi Xosa: yulduzlar va oy qasri

Sitorai Mohi Xosa qasrida sharqona nafislik va yevropacha nafosat uyg‘unlashadi.
Sputnik
Sitorai Mohi Xosa qasri "Yulduzlar va oyga xos saroy" degan ma’noni anglatadi, Buxoro amirlarining qarorgohi sifatida xizmat qilgan. XIX asr oxiri — XX asr boshlarida qurilgan va bugungi kunda amaliy bezak san’ati muzeyi sifatida ishlab kelmoqda.
Kompleks ikkiga bo‘linadi: qadimiy qismi (XVIII asr, sharqona uslubda) va yangi qismi (XX asr boshlari, yevropacha uslubda). Yangi qasr Mir Said Alimxon davrida barpo etilgan bo‘lib, sharqona bezaklar bilan bezatilgan va erkaklar hamda ayollar uchun alohida hududlarga bo‘lingan.
XVIII asrga borib taqaluvchi qasr tarixi o‘tgan zamonlar maftunkorligini saqlab qolgan: sharqona an’anaviy uslubda qurilgan qadimgi kompleks yangi, yevropacha zagorod rezidensiyalarini eslatuvchi bino bilan yonma-yon joylashgan. Bugungi kunda bu yerda amaliy bezak san’ati muzeyi faoliyat yuritadi, uning hududi bo‘ylab sayohat qilsangiz, o‘tmishga bo‘lgan haqiqiy safarni his qilasiz.
Qurilishda Buxoroning eng mohir me’morlari va rus arxitektorlari ishtirok etgan, bu esa qasrni Rossiya va Yevropaning qishloq uylarini eslatuvchi majmuaga aylantirgan. Kirish qismi qizil-bordo ohanglardagi eshiklar bilan bezatilgan, bu esa Markaziy Osiyo uchun noodatiydir.
Majmuaning markaziy hovlisi favvora bilan jihozlangan bo‘lib, yoqimli mikroiqlim yaratadi. Fasad relefli ornamentlar, vazali balyustradalar va ko‘k rangdagi ayvon bilan bezatilgan. Ayvon ustunlar bilan qo‘llab-quvvatlangan, tantanali kirish qismida esa sher haykallari o‘rnatilgan.
1 / 18

Sitorai Mohi Xosa saroyining asosiy kirish qismi

2 / 18

Sitorai Mohi Xosa saroyining tomida tovus – ("Yulduzlar va oyga xos saroy")

3 / 18

Usta Shirin Murodov rahnamoligida barpo etilgan mashhur “Oq zal” o‘ymakorligi, rasm va oynalar bilan bezatib, sharqona ertak muhitini yaratadi

4 / 18

Buxoro yaqinidagi Sitorai Mohi Xosa saroyidagi tovuslar

5 / 18

Ayvon ustunlari firuza rang bilan bezatilgan

6 / 18

Amaliy san’at muzeyida Buxoro tarixi va madaniyati bilan yaqindan tanishishingiz mumkin

7 / 18

Amaliy san’at muzeyi eksponatlari

8 / 18

Sharq va G‘arbning uyg‘unligi hamma narsada namoyon bo‘ladi - qandillar bundan istisno emas

9 / 18

Beshik qubbalari. Kumush, tillo suvi. Buxoro. XX asr boshlari

10 / 18

Saroy amirlikdagi elektr energiyasiga ega bo‘lgan birinchi bino bo‘lib, 50 vattli generator bilan quvvatlangan edi

11 / 18

Geometrik naqshlar va rangli oynalar bilan bezatilgan yozgi choyxona gul naqshli boshqa xonalar orasida ajralib turadi

12 / 18

1927 yilda majmua hududida muzey ochilgan bo‘lib, u hozir ham faoliyat ko‘rsatmoqda. Bu yerda “Yozgi saroyning ichki ko‘rinishi” (bosh bino), “19-asr oxiri – 20-asr boshlaridagi buxorolik kiyim-kechak” (sakkiz burchakli ayvon), “Buxoro viloyatining badiiy kashtachiligi va uy-ro‘zg‘or buyumlari” ko‘rgazmalari namoyish etilmoqda. 19-asr oxiri - 20-asr boshlari”, Buxoro shahar aholisining ichki uy-joylarining etnografik ko‘rgazmasi

13 / 18

Muzey eskpozitsiyasida Buxoro amiri davridagi ayollar libosi

14 / 18

Buxoro amiri davridagi ayollar taqinchoqlari

15 / 18

Saroy qurilishida nafaqat Buxoroning eng yaxshi me’morlari, balki rus me’morlari ham ishtirok etgan. Shuning uchun saroyning tashqi ko‘rinishi va uning ichki ko‘rinishi Rossiya va Yevropadagi qishloq uylarini juda eslatadi

16 / 18

Sharq miniatura rascomi

17 / 18

Sharq miniatura rasmlari Sharqda paydo bo‘lgan tasviriy san’at turi bo‘lib, o‘zining nafis detallari va jonli ranglari bilan mashhur

18 / 18

O‘tgan asrda Buxoro xududi sezilarli darajada kattalashdi va bugungi kunda Sitorai Mohi Xosa saroyi shahar chetidan atigi 4 kilometr uzoqlikda joylashgan