Rossiyaning Ka-52M vertolotlari maxsus harbiy operatsiya zonasida muvaffaqiyatli ishlamoqda

Ukrainadagi maxsus harbiy operatsiya Rossiya armiyasini qayta qurollantirish, keng turdagi harbiy texnika, jumladan, dunyodagi eng ilg‘or razvedka-hujumchi vertoloti Ka-52 “Alligator”ni modernizatsiya qilishni tezlashtirmoqda.
Sputnik
Kuni kecha Rossiya Mudofaa vazirligida birinchi marta maxsus harbiy operatsiya zonasida modernizatsiya qilingan Ka-52M “Alligator”larining zarbalar guruhi - Donesk yo‘nalishidagi dushman kuchli nuqtalari, zirhli texnikasi va ishchi kuchiga qarshi muvaffaqiyatli qo‘llanilgani haqida xabar berildi. RIA Novosti agentligiga avvalroq xabardor manba Ka-52M vertoloti va uning yangi raketalari kuchayganini ma’lum qildi. Yangilangan qurollar bilan modernizatsiya qilingan “Alligator” qo‘mondonlik punktlariga, yonilg‘i-moylash materiallari omborlariga va boshqa muhim obyektlarga yanada samarali zarba berishga qodir.
Mubolag‘asiz, dunyodagi eng yaxshi hujum vertoloti Ka-52 Suriyadagi jangovar foydalanish va Ukraina harbiy harakatlar teatrini hisobga olgan holda modernizatsiya qilindi. U o‘zining yuqori aniqlikdagi raketa qurollari arsenalini kengaytirdi, yangi ko‘rish va navigatsiya tizimini, qo‘shimcha zirhlarni va mustahkamlangan qo‘nish moslamasi va boshqalarni qo‘lga kiritdi.
Noyob “Izdelie 305” birlashtirilgan inersial-sun’iy yo‘ldoshli navigatsiya va yo‘l-yo‘riq tizimiga ega bo‘lgan tashuvchi bilan ma’lumot almashish uchun radiostansiyaga ega - Ka-52/Mi-28 vertoloti yoki shturmovigi.
“Izdelie 305” boshlang‘ich og‘irligi 105 kg va 25 kg jangovar kallakli bo‘lib, vertolot uchun NATOning eng yaxshi analogi AH-64 Apache – og‘irligi 12,5 kg bo‘lgan jangovar kallakli AGM-114 Hellfire’dan ikki baravar kuchli va 5 km uzoqroq uchadi. Raketaning uzunligi ikki metrga yaqin, korpusining diametri 200 mm. Rossiyaning “Izdelie 305”i dushman istehkomlarini, zirhli transport vositalarini va ishchi kuchini yo‘q qilish uchun uchta rejimda qo‘llaniladi:
“otdi – unutdi” (ma’lumotlarni kiritgandan so‘ng, operator yo‘riqnomada qatnashmaydi);
koordinatalarni uzatish uchun vertolotni ko‘rish tizimidan foydalanish (oxirgi bosqichda raketa kiritilgan standartga muvofiq nishonga mustaqil ravishdahujum qiladi);
vertolot taxminiy koordinatalarga ko‘ra nishondan ufq bo‘ylab raketani uradi va aniq yo‘l-yo‘riq razvedka guruhi yoki dron tomonidan ta’minlanadi.
Ishonchli va oddiy “Alligator”
Ka-52M ning oltita tashqi qattiq punkti 2,8 tonnagacha qurol-yarog‘ni, asosan turli sinflar va yo‘q qilish tamoyillarining boshqariladigan raketalarini olib yuradi. Tez orada “Alligator” 100 kmgacha uchadigan qanotli raketalardan foydalana oladi va jang maydonida oldingi chiziqdagi Su-24M bombardimonchi samolyotlari va Su-25M hujumchi samolyotlari bilan raqobatlasha oladi. Ka-52M ning otish kuchi yuqori quvvat chiqishi, manevr qobiliyati, zamonaviy avionika, nishonni belgilash uskunalari, elektron urush bilan uyg‘unlashgan va har qanday nishonga hujum qilish imkonini beradi. “Alligator” juda tez uchadi - 320 km/soatgacha. Amaliy parvoz masofasi 5,5 km gacha balandlikda 460 km.
Ka-52 ning asosiy modifikatsiyasining jangovar “yuragi” “Argument-2000” kompleksi bo‘lib, u “Baget-53” raqamli kompyuterini, parvoz va navigatsiya tizimini, qidiruv va ko‘rish tizimini va “Arbalet-52” radarini, bortdagi aloqa va mudofaa tizimlarini birlashtiradi.
Imkoniyatlarni tushunish uchun “Arbalet” 20 tagacha nishonni kuzatishga qodir, “Stinger” zenit-raketasini 5 km gacha, tankni - 12 km gacha va dushman samolyotini 15 km gacha “ko‘radi”. Shu bilan birga, u ma’lumotlarni ko‘rish va navigatsiya tizimlariga uzatadi va ultra past balandlikdagi to‘siqlar haqida ogohlantiradi.
Rossiyaning buzilmas “Alligator”i ekipaji deyarli barcha qurollardan ishonchli himoyalangan. Zirhli kabina uchuvchilarni kalibrli 12,7 millimetrgacha bo‘lgan zirhli teshuvchi o‘qlardan va snarad parchalaridan himoya qiladi. O‘tgan yili Kiyev yaqinidagi Gostomel aerodromidagi jangovar epizodlardan birida Rossiyaning Ka-52M vertoloti 18-marta dushman zenit raketalari tomonidan hujumga uchradi va jiddiy bo‘lmagan zarar ko‘rdi, qo‘ndi, ekipaj jarohat olmadi.
Bir nechta LCD monitorlar tufayli uchuvchilar maksimal darajada xabardor bo‘lib, qurol tizimini samarali boshqarishga qodir. Atrof-muhit haqidagi ma’lumotlar - radar, teplovizor, lazer masofa o‘lchagich va kameralar - bort kompyuteriga kiradi, u ekipajga tavsiyalar beradi va zenit-raketalarning hujumlarini mudofaa vositalari bilan avtomatik ravishda qaytaradi.
“National Interest” nashri Ka-52 ni "nafis" va "halokatli" deb hisoblaydi. “Business Insider” portali Amerikaning mashhur AH-64 Apache vertoloti qurollanish, xavfsizlik, manevrlik, tezlik va amaliy parvoz masofasi jihatidan “Alligator”dan past ekanligini ta’kidladi.
Ka-52M ning jangovar ustunligi AH-1 Super Cobra bazasida yaratilgan so‘nggi Amerika hujum vertoloti Bell AH-1Z Viper uchun jiddiy muammodir. Narx/sifat nisbati ham “Alligator”ning olimpiada maqomini tasdiqlaydi. Amerikaning Apache hujum vertolotining narxi 52 million dollardan boshlanadi. 2011-yilda Rossiya Mudofaa vazirligi har bir birlik uchun 28,5 million dollardan 140 ta alligatorga buyurtma bergan bo‘lsa, 2021-yil oxirida har bir Ka-52M Rossiya Mudofaa vazirligiga 15 million dollar ekvivalentiga tushadi. Rossiyada dunyodagi eng yaxshi hujum vertolotlarini ishlab chiqarish iqtisodiy jihatdan bir necha barobar samaraliroq.